Nghị quyết Đại hội XIII của Đảng xác định văn hóa là sức mạnh nội sinh, động lực phát triển đất nước. Từ những định hướng mang tính đột phá ấy đến thực tiễn triển khai trong giai đoạn 2021–2025, công nghiệp văn hóa Việt Nam đang chứng kiến những chuyển động rõ nét và sinh động, từng bước bước vào đời sống bằng chính sức sáng tạo của mình, mở ra một giai đoạn phát triển mới – bền vững, hiện đại và giàu bản sắc.

Văn hóa là sức mạnh nội sinh, động lực phát triển đất nước. (Trong ảnh: Trình diễn Nhã nhạc cung đình Huế trong một sự kiện giới thiệu và quảng bá du lịch Việt Nam tới cộng đồng quốc tế tại Paris, Pháp. Ảnh: Anh Tuấn/VOV-Paris)

Nghe âm thanh bài viết tại đây:

Sau 5 năm triển khai, thị trường văn hóa sáng tạo đã dần định hình rõ nét, đạt tốc độ tăng trưởng trung bình 7,2% mỗi năm, cho thấy văn hóa đang từng bước bước vào đời sống kinh tế bằng chính sức sáng tạo của mình. Về sự chuyển biến cốt lõi trong nhiệm kỳ, Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Nguyễn Văn Hùng khẳng định: "Yếu tố quan trọng nhất là chúng ta đã tạo ra nhận thức mới, nhận thức đúng và đầy đủ về văn hóa. Văn hóa không chỉ là nghệ thuật đơn thuần mà là động lực tinh thần, là nguồn lực nội sinh, là động lực của sự phát triển. Văn hóa phải được đặt ngang hàng với kinh tế và chính trị, trở thành hệ điều tiết cho sự phát triển bền vững của xã hội".

Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Nguyễn Văn Hùng. Ảnh: Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch

Song song với sự chuyển biến về nhận thức và tổ chức, các chính sách cụ thể tiếp tục tạo lực đẩy cho văn hóa bước vào không gian kinh tế sáng tạo. Chỉ thị 30 của Chính phủ về phát triển các ngành công nghiệp văn hóa, cùng với Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển văn hóa giai đoạn 2025–2035, đã tạo nên một khung khổ tương đối đồng bộ cho giai đoạn phát triển mới.

Nhìn từ thực tiễn, ông Trần Hoàng, Cục trưởng Cục Bản quyền tác giả, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, nhận định: "Các ngành lĩnh vực công nghiệp văn hóa đã có sự chuyển biến rất tích cực. Chúng ta đã biến tiềm năng thành sản phẩm công nghiệp văn hóa, thể hiện qua các bộ phim, các hoạt động văn hóa, các chương trình concert, hòa nhạc lớn… đã đóng góp vào sự phát triển kinh tế".

Ông Trần Hoàng, Cục trưởng Cục Bản quyền tác giả, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch. Ảnh: VNU

Những chuyển động của ngành công nghiệp văn hóa hiện lên sinh động trong đời sống xã hội: ánh đèn sân khấu rực sáng tại các đại nhạc hội, tiếng nhạc vang lên trong những không gian sáng tạo mới, dòng người tìm đến các lễ hội văn hóa – du lịch.

Đến nay, công nghiệp văn hóa đang bước sang một giai đoạn mới, nơi yêu cầu không chỉ là tăng trưởng về quy mô mà là phát triển bền vững. Việc định hình chuỗi giá trị, gắn sáng tạo với cộng đồng và đời sống xã hội trở thành vấn đề trung tâm, thu hút sự quan tâm của giới nghiên cứu và những người làm chính sách trong bối cảnh văn hóa ngày càng đóng vai trò quan trọng trong phát triển đất nước.

Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Thị Thu Phương, Viện trưởng Viện Văn hóa, Nghệ thuật, Thể thao và Du lịch Việt Nam, nhấn mạnh: "Chúng ta đã nhận thức rõ bản chất của các ngành công nghiệp văn hóa và xác định được những giải pháp căn cốt. Chuỗi giá trị đang dần được hình thành, trong đó việc sáng tạo sản phẩm và dịch vụ công nghiệp văn hóa phải gắn chặt với cộng đồng địa phương và các điểm đến sáng tạo".

Nhiều concert âm nhạc được tổ chức trong năm 2025 tạo nên diện mạo mới của ngành công nghiệp biểu diễn Việt Nam

Trong bối cảnh hội nhập sâu rộng, công nghiệp văn hóa không chỉ là một lĩnh vực kinh tế mới, mà còn là kênh quan trọng để phát huy sức mạnh mềm và nâng cao vị thế quốc gia. Khi bản sắc văn hóa được chuyển hóa thành những sản phẩm sáng tạo có sức lan tỏa, văn hóa trở thành một nguồn lực chiến lược cho phát triển đất nước.

Từ góc nhìn đó, ông Lê Hải Bình, Phó Giám đốc Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh. nhận định: "Việt Nam có bề dày lịch sử và truyền thống văn hóa rất đáng tự hào. Chúng ta cũng có những di sản văn hóa vật thể và phi vật thể rất phong phú và đa dạng. Chúng ta cũng có 1 cộng đồng những người trẻ với sức sáng tạo và khả năng nắm bắt những xu thế mới của thế giới. Khả năng để chúng ta phát triển công nghiệp văn hóa, kinh tế sáng tạo là rất rõ ràng. Nếu chúng ta phát triển mạnh mẽ kinh tế sáng tạo, công nghiệp văn hóa thì đó còn là sự khẳng định của bản sắc Việt trên trường quốc tế".

Từ tinh thần Đại hội XIII đến thực tiễn triển khai giai đoạn 2021–2025, có thể thấy rõ văn hóa đang được đặt đúng vị trí của mình – vừa là nền tảng tinh thần của xã hội, vừa là sức mạnh nội sinh và động lực phát triển, góp phần hiện thực hóa khát vọng về một đất nước phồn vinh, hạnh phúc và phát triển bền vững từ chiều sâu văn hóa.