Trong dòng chảy văn hóa truyền thống của người Việt, tục xin chữ đầu năm không chỉ là một phong tục đẹp mà còn là biểu tượng giàu ý nghĩa, kết tinh từ tinh thần hiếu học, đạo lý làm người và khát vọng hướng thiện đã bền bỉ tồn tại qua nhiều thế hệ.

Từ xa xưa, chữ không chỉ là phương tiện giao tiếp mà còn là thước đo học vấn, nhân cách và đạo lý. Người Việt xem việc học là con đường để hoàn thiện con người, để tu dưỡng tâm hồn và xây dựng nền tảng cho xã hội. Chính vì vậy, mỗi dịp đầu xuân, xin chữ thể hiện sự kính trọng tri thức, đồng thời gửi gắm mong muốn nuôi dưỡng những giá trị tinh thần bền vững cho năm mới và cho cả hành trình cuộc đời.

Vẻ đẹp của nghệ thuật thư pháp Việt Nam – nơi kỹ thuật, cảm xúc và chiều sâu văn hóa giao hòa trong từng con chữ. Ảnh: VOV

Ở góc độ đời sống tinh thần, tục xin chữ phản ánh nhu cầu hướng về những giá trị tốt đẹp trong mỗi con người. Những chữ như “Phúc”, “Lộc”, “Thọ”, “An” thể hiện khát vọng về cuộc sống đủ đầy, bình yên. Những chữ “Trí”, “Nhẫn”, “Tâm”, “Hiếu” lại hàm chứa triết lý sống, nhắc nhở con người giữ gìn nhân cách, trách nhiệm với gia đình và xã hội. Mỗi con chữ vì thế trở thành một thông điệp đạo đức, một biểu tượng văn hóa. Bà Hoàng Anh Diệp, Phó Chủ nhiệm Câu lạc bộ thư hoạ UNESCO thành phố Hà Nội, cho biết:“Xin chữ đem lại niềm vui, an yên và sức khỏe cho tất cả mọi người trong gia đình. Thứ hai là cha mẹ cũng muốn xin những chữ để nhắc nhở con cái mình về nhiệm vụ học tập. Còn các cháu hoặc bố mẹ các cháu xin cho người lớn tuổi thì rất thích xin chữ về sức khỏe và về tuổi thọ, cầu mong ông bà sống lâu cùng con cháu và cả gia đình.”

Xin chữ đầu năm thể hiện truyền thống tôn vinh tri thức và đạo học của người Việt, nơi con chữ trở thành biểu tượng cho khát vọng hoàn thiện nhân cách và hướng tới những giá trị sống tốt đẹp. Ảnh: VOV

Tục xin chữ đầu năm còn mang ý nghĩa đặc biệt trong đời sống đương đại. Khi xã hội phát triển nhanh, nhịp sống ngày càng gấp gáp, con người lại càng có nhu cầu tìm kiếm những khoảng lặng để cân bằng tinh thần. Khoảnh khắc đứng trước người cho chữ, dõi theo từng nét bút mềm mại, lắng nghe mùi mực mới thoảng trong không khí xuân, chính là giây phút con người chậm lại để lắng nghe chính mình. Sự giao hòa giữa người cho chữ và người xin chữ không chỉ là sự trao đổi nghệ thuật mà còn là sự kết nối văn hóa, nơi những giá trị truyền thống được lan tỏa một cách tự nhiên và bền bỉ. Vì vậy, mỗi tờ giấy đỏ treo trong nhà không đơn thuần là vật trang trí ngày Tết mà còn là lời nhắc nhở về trách nhiệm giữ gìn truyền thống và nuôi dưỡng tâm hồn.