(VOV5) - Trong nhiều thập niên qua, “kawaii”, thường được hiểu là “dễ thương”, đã trở thành một trong những dấu hiệu nhận diện nổi bật của văn hóa Nhật Bản.
Ngày 11/3, tại TPHCM, trong khuôn khổ chuỗi bài giảng J-Lens: Góc nhìn Nhật Bản, Trung tâm Giao lưu Văn hóa Nhật Bản tại Việt Nam phối hợp cùng Chi nhánh Nhà xuất bản Phụ nữ Việt Nam tại TP. Hồ Chí Minh tổ chức buổi giao lưu học thuật với chủ đề “Kawaii – Từ thẩm mỹ đến biểu tượng văn hóa Nhật Bản đương đại”, với sự tham gia của học giả và nhà phê bình văn hóa nổi tiếng GS. TS. Yomota Inuhiko.
 Học giả và nhà phê bình văn hóa nổi tiếng GS. TS. Yomota Inuhiko tại buổi trò chuyện. |
Trong nhiều thập niên qua, “kawaii”, thường được hiểu là “dễ thương”, đã trở thành một trong những dấu hiệu nhận diện nổi bật của văn hóa Nhật Bản. Từ những nhân vật quen thuộc như Hello Kitty, Doraemon, Pokémon cho đến các tác phẩm điện ảnh của Studio Ghibli, thẩm mỹ kawaii hiện diện rộng rãi trong manga, anime, thời trang, thiết kế và các sản phẩm tiêu dùng.
Tuy nhiên, dưới góc nhìn học thuật, kawaii không chỉ là một phong cách thị giác. Nhiều nghiên cứu về văn hóa đại chúng Nhật Bản cho rằng đây là một hiện tượng văn hóa gắn liền với những chuyển biến xã hội sau Chiến tranh thế giới thứ hai. Từ văn hóa shōjo (văn hóa dành cho thiếu nữ) và truyện tranh thiếu nhi, kawaii dần phát triển thành một hệ thẩm mỹ thể hiện sự mong manh, gần gũi và cảm xúc trong đời sống hiện đại.
Ngày nay, kawaii còn được xem là một yếu tố quan trọng trong sức mạnh mềm văn hóa của Nhật Bản. Các biểu tượng dễ thương đã góp phần đưa hình ảnh Nhật Bản lan tỏa toàn cầu thông qua ngành công nghiệp giải trí, thiết kế nhân vật, thời trang và văn hóa tiêu dùng. Không chỉ xuất hiện trong các sản phẩm văn hóa đại chúng, thẩm mỹ kawaii còn được sử dụng trong quảng bá du lịch, truyền thông đô thị và xây dựng thương hiệu quốc gia.
 GS. TS. Yomota Inuhiko xem những ấn phẩm của văn hóa Nhật Bản (do NXB Phụ nữ Việt Nam ấn hành) trưng bày bên lề buổi giao lưu học thuật. |
Trong bối cảnh đời sống hiện đại với nhiều áp lực và nhịp sống nhanh, những hình ảnh dễ thương và thân thiện cũng đáp ứng nhu cầu tâm lý của con người về sự gần gũi, an toàn và kết nối cảm xúc.
Chính vì vậy, kawaii không chỉ được yêu thích bởi trẻ em mà còn trở thành một ngôn ngữ văn hóa phổ biến với cả người trưởng thành trên khắp thế giới.
 Một góc khán phòng |
Thông qua bài giảng của GS. TS. Yomota Inuhiko, khán giả Việt Nam có cơ hội tiếp cận khái niệm kawaii từ góc nhìn liên ngành, kết nối giữa lịch sử, văn học, điện ảnh và văn hóa đại chúng. Buổi giao lưu đồng thời gợi mở những câu hỏi quan trọng về vai trò của thẩm mỹ trong việc hình thành bản sắc văn hóa và cách một hiện tượng văn hóa đại chúng có thể trở thành biểu tượng toàn cầu.
Chuỗi bài giảng J-Lens: Góc nhìn Nhật Bản hướng đến việc mang lại cho công chúng Việt Nam những cách tiếp cận học thuật đa chiều về văn hóa, xã hội và lịch sử Nhật Bản, đồng thời tạo ra không gian đối thoại giữa các học giả quốc tế và khán giả Việt Nam.