Nghị quyết Đại hội lần thứ XIV của Đảng Cộng sản Việt Nam nhấn mạnh yêu cầu tự chủ chiến lược, tự cường làm nền tảng để hội nhập sâu rộng nhưng không lệ thuộc, mở rộng hợp tác quốc tế song song với việc giữ vững độc lập, chủ quyền và lợi ích quốc gia - dân tộc. Mục tiêu phát triển đối ngoại, hội nhập trong kỷ nguyên mới phải tương xứng với tầm vóc lịch sử, văn hóa và vị thế của Việt Nam, thể hiện rõ tâm thế, ý chí và khát vọng mới của dân tộc sau 40 năm Đổi mới.

Những điểm mới, các định hướng chiến lược trong Nghị quyết Đại hội lần thứ  XIV, đặc biệt là về đối ngoại và hội nhập quốc tế, xuất phát từ bối cảnh quốc tế, khu vực nhiều biến động và yêu cầu phát triển đất nước.

Đối ngoại là một trong những động lực quan trọng thúc đẩy đất nước phát triển

Trong bối cảnh thế giới đầy biến động, Việt Nam xác định chưa bao giờ thời cơ và thách thức lại đan xen phức tạp như hiện nay. Vận mệnh đất nước phụ thuộc vào khả năng nắm bắt thời cơ và vượt qua thách thức. Hội nhập quốc tế sâu rộng đồng nghĩa với việc Việt Nam đứng trước nhiều sức ép cạnh tranh, song cũng mở ra cánh cửa tiếp thu tri thức, công nghệ tiên tiến và nguồn lực phát triển từ bên ngoài.

Toàn cầu hóa kinh tế mang lại thị trường lớn cho hàng hóa và dịch vụ của Việt Nam, nhưng cũng đòi hỏi phải không ngừng nâng cao năng lực nội sinh để vươn lên các nấc thang cao hơn trong chuỗi giá trị toàn cầu.

Tổng Bí thư Tô Lâm. Ảnh: TTXVN

Những biến động địa-chính trị trên thế giới có thể ảnh hưởng đến môi trường hòa bình, ổn định - điều kiện tiên quyết cho phát triển - vì vậy, nhiệm vụ giữ vững độc lập, chủ quyền và môi trường hòa bình càng trở nên quan trọng. Bối cảnh mới đòi hỏi tư duy và tầm nhìn mới: phải chủ động chiến lược, luôn tỉnh táo, nhạy bén trong phân tích tình hình, linh hoạt, sáng tạo trong đối sách, kiên định nguyên tắc nhưng không giáo điều, cứng nhắc.

Theo văn kiện của Đại hội lần thứ XIV, đối ngoại cùng với quốc phòng, an ninh là những nhiệm vụ trọng yếu, thường xuyên, tạo động lực thúc đẩy đất nước phát triển trong kỷ nguyên mới. Đây là điểm mới quan trọng. Việt Nam đã nâng tầm vai trò của quan hệ quốc tế lên tầm mức mới, đặt ngang hàng với nhiệm vụ quốc phòng-an ninh, trở thành nhiệm vụ trọng yếu, thường xuyên. Vai trò và vị trí của công tác đối ngoại Việt Nam đối với các vấn đề thế giới đã được nâng cao.

Tổng Bí thư Tô Lâm nhấn mạnh: "Chúng tôi nâng cấp vị thế, vai trò của công tác đối ngoại Việt Nam lên một tầm cao mới. Chúng tôi tích cực hội nhập, mở cửa. Chúng tôi cho rằng cần phải tôn trọng và nâng tầm hội nhập quốc tế, đây không chỉ là động lực phát triển quan trọng mà là một phương thức hàng đầu để thực hiện những mục tiêu, chiến lược của đất nước".

Về vấn đề an ninh quốc tế, Việt Nam tiếp tục tích cực tham gia các hoạt động gìn giữ hòa bình, hỗ trợ nhân đạo, cứu hộ cứu nạn tại các vùng thiên tai, ứng phó khủng hoảng nhân đạo, cũng như đóng góp vào các nỗ lực kiến tạo hòa bình ở khu vực và trên thế giới. Việt Nam sẽ tiếp tục đóng góp và đưa ra các sáng kiến, đồng thời sẵn sàng tham gia các sáng kiến vì hòa bình và phát triển do các nước khởi xướng trên cơ sở tôn trọng lợi ích các bên có liên quan, tuân thủ luật pháp quốc tế, Hiến chương Liên hợp quốc và phù hợp với điều kiện, năng lực của Việt Nam.

Một số ưu tiên trong hội nhập quốc tế

Để đạt được mục tiêu tăng trưởng 2 con số, Việt Nam xác định hội nhập kinh tế là trung tâm, đồng thời hội nhập trên các lĩnh vực khác nhằm tạo thuận lợi cho hội nhập kinh tế. Ưu tiên hàng đầu là xác lập mô hình tăng trưởng mới dựa trên kinh tế tri thức, kinh tế số, kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn; thúc đẩy khoa học-công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; đẩy mạnh ba đột phá chiến lược làm đòn bẩy cho phát triển.

Về hội nhập chính trị, an ninh, quốc phòng, Việt Nam hướng tới mục tiêu nâng cao tiềm lực quốc gia, đi đôi với tăng cường tự chủ chiến lược; giải quyết các vấn đề tồn tại bằng biện pháp hòa bình, đối thoại trên cơ sở luật pháp quốc tế và Hiến chương Liên hợp quốc. Cùng với đó, phải hội nhập khoa học-công nghệ, xác định đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là đột phá quan trọng hàng đầu đối với Việt Nam.

Ông Hứa Ninh Ninh, Chủ tịch Ủy ban Hợp tác công nghiệp RCEP trả lời phỏng vấn. Ảnh: VOV

Đánh giá về đường lối đối ngoại, hội nhập của Việt Nam đề ra tại Đại hội lần thứ XIV, ông Hứa Ninh Ninh, Chủ tịch Ủy ban Hợp tác công nghiệp trong khuôn khổ Hiệp định Đối tác kinh tế toàn diện khu vực (RCEP), cho rằng: "Sau 40 năm Đổi mới, vị thế quốc tế của Việt Nam đã có bước nhảy vọt về chất, trở thành một trong những quốc gia có mạng lưới ngoại giao rộng khắp nhất Đông Nam Á. Việt Nam đã xây dựng quan hệ đối tác chiến lược với các cường quốc trên thế giới, nằm trong top 15 quốc gia có kim ngạch thương mại lớn nhất toàn cầu, đứng thứ hai trong Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) và trở thành mắt xích quan trọng trong chuỗi cung ứng khu vực. Hiện nay, Việt Nam tích cực tham gia các cơ chế đa phương vừa thể hiện sức sống của một nền kinh tế mới nổi, vừa đóng góp quan trọng vào duy trì hòa bình và ổn định khu vực, cũng như thúc đẩy tự do hóa thương mại".