Chủ tịch Hội đồng châu Âu António Costa hôm nay (28/01) bắt đầu thăm chính thức Việt Nam theo lời mời của Chủ tịch nước Lương Cường. Chuyến thăm mang ý nghĩa quan trọng, thể hiện sâu sắc sự coi trọng và quyết tâm của cả hai bên vun đắp quan hệ Việt Nam- Liên minh châu Âu (EU) lên một tầm cao mới, trở thành hình mẫu hợp tác thành công giữa hai khu vực châu Á và châu Âu.

Đây là lần thứ hai, một lãnh đạo cấp cao nhất của Liên minh châu Âu thăm chính thức Việt Nam, sau chuyến thăm của Chủ tịch Herman Van Rompuy vào năm 2012. Chuyến thăm Việt Nam lần này của Chủ tịch Hội đồng châu Âu António Costa là dấu mốc ngoại giao đặc biệt, diễn ra ngay sau khi Việt Nam tổ chức thành công Đại hội Đảng lần thứ XIV.

Đưa quan hệ Việt Nam – Liên minh châu Âu phát triển thực chất và toàn diện

Thành quả hợp tác ấn tượng

Với 27 quốc gia thành viên và quy mô dân số khoảng 450 triệu người, Liên minh châu Âu (EU) là nền kinh tế lớn thứ 3 trên thế giới, với tổng sản phẩm nội địa (GDP) đạt 19,4 nghìn tỷ USD, trao đổi ngoại khối EU chiếm khoảng 14% trao đổi thương mại toàn cầu.

35 năm qua, kể từ khi chính thức thiết lập quan hệ ngoại giao, ngày 28/11/1990, từ những nỗ lực hợp tác nhỏ bé ban đầu, mối quan hệ Liên minh châu Âu (EU) - Việt Nam đã có những bước tiến dài, ấn tượng. Đến nay, Việt Nam đã trở thành một trong những đối tác quan trọng nhất của EU. Hai bên đã ký 5 thỏa thuận hợp tác, triển khai 8 cơ chế đối thoại định kỳ. Việt Nam là nước duy nhất trong Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) có tất cả trụ cột hợp tác với EU.

Đáng chú ý, trong hợp tác kinh tế, sự thành công của Hiệp định thương mại tự do Việt Nam - EU (EVFTA) là một hình mẫu trong khu vực. EVFTA đã giúp kim ngạch thương mại song phương tăng thêm khoảng 40% chỉ trong vòng 5 năm kể từ khi có hiệu lực (năm 2020).

Hiện EU là đối tác thương mại lớn thứ 4 (sau Trung Quốc, Mỹ và Hàn Quốc), thị trường xuất khẩu lớn thứ 3 và thị trường nhập khẩu lớn thứ 5 của Việt Nam. Việt Nam là đối tác thương mại lớn nhất của EU trong ASEAN.

Hợp tác về khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo là trụ cột hợp tác mới giữa Việt Nam với nhiều nước thành viên EU. Năm 2025, Việt Nam và các nước thành viên EU đã ký một số thỏa thuận: Đối tác chiến lược ngành về hợp tác khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo Việt Nam - Thụy Điển, Bản ghi nhớ về hợp tác chuyển đổi số và kinh tế số Việt Nam - Estonia, Hiệp định hợp tác về khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo Việt Nam - Pháp.

EU cũng ưu tiên thúc đẩy hợp tác với Việt Nam trong các lĩnh vực phát triển xanh, bền vững, ứng phó với biến đổi khí hậu, và đang triển khai một số dự án tại Việt Nam trong khuôn khổ Sáng kiến Cửa ngõ toàn cầu. Đại sứ EU tại Việt Nam Julien Guerrier đánh giá: "Trong 35 năm qua, quan hệ hợp tác giữa EU và Việt Nam đã phát triển và đến ngày nay đã trở thành một trong những mối quan hệ mang tính mạnh mẽ nhất, sâu rộng nhất thể hiện bằng nhiều góc độ khác nhau, bao trùm nhiều lĩnh vực khác nhau từ kinh tế, thương mại, đầu tư, phát triển bền vững cho đến an ninh quốc phòng, ngoại giao và nhân dân".

Nâng cấp quan hệ thực chất và toàn diện

Trong bối cảnh địa chính trị thế giới nhiều biến động, chuyến thăm chính thức Việt Nam của Chủ tịch Hội đồng châu Âu António Costa mang theo thông điệp mạnh mẽ về một mối quan hệ thương mại mở, tự do và dựa trên luật lệ. Theo Đại sứ EU tại Việt Nam, Julien Guerrier, EU mong muốn mối quan hệ hợp tác giữa hai bên trong thời gian tới được thắt chặt và tăng cường dựa trên ba trụ cột chính: thương mại, chuyển đổi xanh và hoà bình - an ninh.

Bên cạnh đó là thúc đẩy mạnh hơn hợp tác trong các lĩnh vực mới như chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo, khoa học - công nghệ (AI, bán dẫn...), nghiên cứu, giáo dục và giao lưu nhân dân. Đây được xem là bước đi tiếp theo nhằm đưa quan hệ EU - Việt Nam bước sang một kỷ nguyên hợp tác mới, thực chất và toàn diện hơn. Đại sứ EU tại Việt Nam, Julien Guerrier, cho biết: "Đây là kỷ nguyên mới cho cả 2 bên. Và để đón chào kỷ nguyên này thì 2 bên đồng ý nâng cấp quan hệ song phương. Nâng cấp cả 2 yếu tố để quan hệ vừa toàn diện và chiến lược. Điều này cho thấy EU muốn thúc đẩy hợp tác và Việt Nam là quốc gia đầu tiên trong 10 nước ASEAN mà EU nâng cấp quan hệ. Rõ ràng việc nâng cấp quan hệ vừa là tiên phong, vừa là hình mẫu. Việc nâng cấp quan hệ sẽ giúp 2 bên mở rộng hợp tác sang các lĩnh vực khác nhau".

Hơn 35 năm qua, quan hệ đối tác Việt Nam - EU đã phát triển sâu rộng. Chuyến thăm chính thức Việt Nam của Chủ tịch Hội đồng châu Âu António Costa sẽ góp phần đáp ứng lợi ích của cả hai bên, xây dựng khuôn khổ quan hệ đối tác mới, toàn diện và sâu sắc hơn, trở thành một trong những mối quan hệ kiểu mẫu giữa châu Á và châu Âu.