Nghe âm thanh phóng sự tại đây:

Với lịch sử hơn một nghìn năm hình thành và phát triển, nơi đây không chỉ là điểm tựa kinh tế của người dân địa phương mà còn lưu giữ nhiều nét văn hóa mang đậm bản sắc dân tộc.

Làng đồ gỗ mỹ nghệ La Xuyên hình thành nên một phố nghề ngay cạnh quốc lộ 10. Ảnh: Kim Liễu/VOV5

Từ sáng sớm đến chiều tối, lúc nào trong làng La Xuyên cũng vang vọng tiếng máy cưa, máy xẻ, tiếng đục đẽo; trên các con đường làng tấp nập những chuyến xe chở nguyên liệu phục vụ nhu cầu sản xuất. Không giống như nhiều làng nghề khác khi sản xuất mang tính công nghiệp pha trộn, lấn át, làng nghề mộc La Xuyên vẫn giữ được tính thủ công nguyên vẹn.

Từ khâu vẽ mẫu, đục phá, chạm chi tiết, nạo gọt và hoàn thiện được thực hiện tỉ mỉ bằng tay. Dưới đôi bàn tay khéo léo và sáng tạo của người thợ, từng thớ gỗ vô tri hóa thành những tác phẩm với đường nét chạm trổ các điển tích về tứ linh (long, lân, quy, phượng), tứ thời (tùng, cúc, trúc, mai) hoặc hình cỏ cây, hoa lá, muông thú, con người hay phong cảnh núi rừng...

Từ khâu vẽ mẫu, đục phá, chạm chi tiết, nạo gọt và hoàn thiện được thực hiện tỉ mỉ bằng tay. Ảnh: Kim Liễu/VOV5

Ông Phạm Ngọc Tuấn, Bí thư chi bộ thôn La Xuyên, xã Vũ Dương, tỉnh Ninh Bình, cho biết: "La Xuyên khác các nơi. Làng nghề truyền thống và làng nghề điêu khắc chủ yếu đi vào các nét, các hoa văn. Người thợ đục bằng tay chứ không phải dùng máy móc. Ví dụ như sập gụ tủ chè thì 100% máy móc không thể nào làm được mà bắt buộc người thợ phải đục bằng tay. Cho nên cái nét tinh hoa ấy không bao giờ bị mai một, không nơi nào làm được như thế."

Với cụm công nghiệp làng nghề La Xuyên rộng 16ha, thu hút hơn 30 doanh nghiệp và hơn 1.000 cơ sở sản xuất, hàng năm tạo công ăn việc làm cho khoảng 5.000 lao động địa phương. Nhiều cơ sở đầu tư hàng chục tỷ đồng vào máy móc hiện đại cho quy trình chế biến gỗ, mở rộng quy mô sản xuất hình thành nên một phố nghề sầm uất ngay cạnh quốc lộ 10 với hàng trăm cửa hàng đồ gỗ, siêu thị. Sản phẩm không những phục vụ nhu cầu trong nước mà còn xuất khẩu sang Trung Quốc, Thái Lan, Nhật Bản và các nước châu Âu.

Nghệ nhân Nguyễn Văn Đức hoàn thiện công đoạn cuối cùng cho sản phẩm. Ảnh: Kim Liễu/VOV5

Nghệ nhân Dương Văn Hiền, Giám đốc Công ty Cổ phần La Xuyên Vàng, xã Vũ Dương, tỉnh Ninh Bình, cho biết: "Bây giờ hệ thống giao thông rất thuận tiện, các sản phẩm hàng hóa đa dạng mẫu mã, chất lượng tốt, khách nước ngoài và khách các tỉnh xa cũng về làng mua sắm. Chúng tôi đang muốn xây dựng thương hiệu làng nghề, phát triển mạnh hàng hóa có chất lượng và giới thiệu rộng rãi trong nước và quốc tế."

Hiện, làng đồ gỗ mỹ nghệ La Xuyên không chỉ là trung tâm sản xuất đồ gỗ truyền thống mà còn trở thành điểm đến được nhiều du khách trong và ngoài nước quan tâm tìm hiểu. Du khách đến đây có cơ hội trực tiếp chứng kiến quy trình chế tác gỗ tinh xảo của các nghệ nhân, đồng thời cảm nhận rõ nét giá trị văn hóa lâu đời của làng nghề.

Anh Dương Văn Bách, khách du lịch đến tham quan làng nghề đồ gỗ mỹ nghệ La Xuyên, cho biết: "Tôi đã đi nhiều làng nghề chạm khắc gỗ, như: làng chạm khắc gỗ Phù Khê, Kim Thiều, Đồng Kỵ, Dư Dụ, Thiết Úng. Nhưng bản thân tôi và một số người bạn rất ưa chuộng sản phẩm chạm khắc gỗ ở La Xuyên vì có những nét riêng độc đáo. Từ những bộ bàn ghế kiểu thân trúc đến những bộ bàn ghế hình thù độc đáo được làm từ những gốc cây cổ thụ, hay những bộ bàn ghế chạm rồng tinh xảo…."

Chị Phạm Thị Phương, chủ một cơ sở sản xuất đồ gỗ mỹ nghệ tại La Xuyên, chia sẻ: "Khách nước ngoài chủ yếu đến tham quan, quay phim về làng nghề và các sản phẩm của làng. Có những đoàn khách đến từ Trung Quốc, Đài Loan (Trung Quốc), Hồng Kông, Nhật Bản và một số khách đến từ các nước châu Á có mua sản phẩm của làng nghề. Nhưng điều cơ bản là họ đi tìm kiếm nguồn hàng để nhập khẩu về nước họ."

Những sản phẩm của làng nghề đồ gỗ mỹ nghệ La Xuyên: bàn ghế, tủ chè, sập gụ, cửa võng, hương án. Ảnh: Kim Liễu/VOV5

Ban quản lý làng nghề và các cấp chính quyền địa phương đang đẩy mạnh quảng bá thương hiệu nghề mộc La Xuyên qua các hội chợ, triển lãm kết hợp với ứng dụng công nghệ số. Đồng thời, đẩy mạnh phát triển mô hình làng nghề La Xuyên gắn với du lịch trải nghiệm.

Ông Trần Bá Huấn, Phó Chủ tịch UBND xã Vũ Dương, tỉnh Ninh Bình, cho biết: "Chúng tôi tiếp tục đẩy mạnh chuyển đổi số để làm sao quảng bá sản phẩm làng nghề. Các doanh nghiệp, các hộ sản xuất có định hướng cụ thể các khách hàng hướng tới. Chúng tôi xây dựng kế hoạch, tuyên truyền quảng bá phát triển làng nghề kết hợp du lịch. Để làm sao khách du lịch đến Ninh Bình, trên đường di chuyển các địa điểm du lịch nổi tiếng khác đi qua khu vực làng nghề La Xuyên vừa tham quan mua sắm."