Lý ngựa ô – Khi một vó ngựa đi qua ký ức
Bảo Trang -
(VOV5) - Làn điệu dân ca Lý ngựa ô ra đời và lan tỏa từ miền Trung vào Nam Bộ. Cùng một tên gọi, nhưng mỗi vùng lại mang sắc thái, nhịp điệu và cảm xúc riêng.
Trong tâm thức người Việt, ngựa là biểu tượng của sự bền bỉ, trung thành và khát vọng tiến về phía trước. Hình ảnh vó ngựa từng gắn với những cuộc mở cõi phương Nam, với những chuyến đi xa, với ước mong sum họp, đoàn viên. Từ đời sống ấy, con ngựa bước vào ca dao, dân ca – và kết tinh thành một làn điệu mang tên rất giản dị: Lý ngựa ô.
Nghe âm thanh chương trình tại đây:
Người ta cho rằng điệu Lý ngựa ô xuất hiện sớm ở miền Trung, rồi theo bước chân lưu dân vào Nam. Và ở miền sông nước, nó thay đổi.
Cùng một cái tên, nhưng cách hát khác đi. Ở Nam Bộ, Lý ngựa ô vui hơn, nhanh hơn, nghe có cái gì đó rất phóng khoáng.
Tôi từng nghe một nghệ nhân nói rằng, chỉ cần nghe tiết tấu là biết người miền nào đang hát. Và đúng thật! Nghe phiên bản Nam Bộ, tôi thấy nắng gió, thấy con nước, thấy tính cách bộc trực của người phương Nam.
Vẫn là con ngựa ấy, vẫn là câu ca dao quen thuộc: “Ngựa ô anh khớp kiệu vàng…”, nhưng Lý ngựa ô Trung bộ lại có nhịp chậm hơn, ngân dài hơn, và có chút gì đó sâu lắng, thậm chí man mác buồn...
Bảo Trang