(VOV5) - Trong không khí cả nước đang sôi nổi hướng về Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng Cộng sản Việt Nam – Đại hội mang ý nghĩa lịch sử, định hướng phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới – hôm nay, chúng tôi xin trân trọng giới thiệu đến quý vị toạ đàm: “Doanh nhân, trí thức kiều bào – nguồn lực quan trọng đưa Việt Nam vươn mình trong kỷ nguyên mới”.

- Giáo sư, Viện sĩ Nguyễn Quốc Sỹ – Chủ tịch Viện Công nghệ VinIT, Giám đốc Trung tâm Đổi mới sáng tạo Việt – Nga.

- Ông Nguyễn Hoài Bắc, Phó Chủ tịch Hội Doanh nhân Việt Nam tại Canada, Chủ tịch Tập đoàn Đại Sơn.

MC: Thưa hai vị khách mời,

Chuẩn bị cho Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, cũng đã có rất nhiều hoạt động trong đó có lấy ý kiến của kiều bào ở nước ngoài. Từ cách đây vài tháng tôi cũng đã thấy ông Nguyễn Hoài Bắc, Chủ tịch Tập đoàn Đại Sơn đã viết những bài tâm huyết về sự kiện này. Ông lưu tâm gì liên quan đến sự kiện rất trọng đại ở Việt Nam trong thời gian vừa qua? Xin mời ông.

Ông Nguyễn Hoài Bắc: Chúng ta phải nhìn nhận rằng, nhiệm kỳ mới chuẩn bị bắt đầu. Và nhiệm kỳ mới của đất nước Việt Nam theo như Tổng Bí thư Tô Lâm đã nói là kỷ nguyên vươn mình của đất nước. Đại hội Đàng toàn quốc lần thứ XIV lần này là đại hội vô cùng quan trọng. Thứ nhất, để minh chứng rằng đất nước chúng ta đang phát triển và đang hội nhập với thế giới. Từ vấn đề quản lý, các bộ, ban, ngành cho đến các tỉnh thành đã được tinh gọn và đã được sáp nhập lại để phù hợp với xu thế của thế giới, phù hợp với nhu cầu của khu vực.

Cho nên Đại hội XIV của Đảng Cộng sản Việt Nam theo góc nhìn của tôi là một Đại hội không những quan trọng, năm 2026 còn là năm đầu tiên của nhiệm kỳ 5 năm, Năm Bính Ngọ là năm bản lề để chúng ta hợp sức phát triển, để đạt được những kỳ vọng như Đảng và Chính phủ Việt Nam mong muốn: làm sao GDP phải phát triển đến hai con số, làm sao thu nhập bình quân đầu người phải đạt 5-6 ngàn đô la Mỹ một năm.

Và điều quan trọng nhất là chúng ta phải tập trung vào đầu tư công để giải phóng các nguồn lực trong xã hội. Nếu chúng ta giải phóng được nguồn lực trong xã hội thì chúng ta mới có thể hoàn thành được những sứ mệnh mà Đại hội Đảng lần thứ XIV đặt ra, cũng như các Nghị quyết 57, 59, 68, 69, 70, 71, 72 và vừa rồi là Nghị quyết 79 của Bộ Chính trị ban hành.

Từ đó, với suy nghĩ của những người Việt Nam đang định cư ở nước ngoài và cũng là những nhà đầu tư đã đầu tư về Việt Nam, chúng tôi mới thấy một điều: đất nước muốn phát triển thì đầu tiên chúng ta phải làm nhẹ mình. Muốn vươn mình thì đầu tiên chúng ta phải gạt bỏ bớt những rào cản về tư duy quản lý, về luật pháp và về đầu tư – không những đầu tư công mà đầu tư tư nhân cũng cần phải được làm gọn nhẹ lại.

Bởi vậy, một điều tiên quyết: Đại hội Đảng của chúng ta lần này chắc chắn sẽ thành công, và mức độ thành công của Đại hội Đảng sẽ minh chứng cho các kế hoạch tiếp theo của cả Nhà nước chúng ta.

MC: Cảm ơn ông Hoài Bắc. Thưa Giáo sư Nguyễn Quốc Sỹ, ông cũng đã về Việt Nam được nhiều năm rồi và gắn bó với Viện Công nghệ VinIT. Nếu nhìn lại một quá trình các kỳ Đại hội của Đảng Cộng sản Việt Nam, ví dụ từ năm 2010 đến nay và đặc biệt những năm đầu Covid-19 đến bây giờ, theo ông thì những đổi thay, biến chuyển nào đặc biệt trong phát triển kinh tế - xã hội, đặc biệt qua công nghệ của Việt Nam đến thời điểm này?

Giáo sư, Viện sĩ Nguyễn Quốc Sỹ

Giáo sư Nguyễn Quốc Sỹ: Tôi được chứng kiến hai kỳ Đại hội: Đại hội lần thứ XIII và sắp tới đây là lần thứ XIV của Đảng. Tôi thấy rằng đây là một sự kiện chính trị rất quan trọng cho đất nước, định hình cả một sự phát triển chiến lược cho tương lai – không chỉ trong một nhiệm kỳ 5 năm mà đặt nền tảng phát triển đất nước trong một giai đoạn mới.

Như kỳ vọng của cả xã hội, đất nước chúng ta phải bước vào một kỷ nguyên phát triển mới, với tập hợp tất cả nội lực cả trong và ngoài nước để phát triển đất nước.

Chúng ta biết rằng tình hình thế giới, khu vực cũng phát triển rất nhanh, thay đổi rất nhanh chóng. Đất nước ta đứng trước một bài toán thật sự mới cho cả đất nước, cả dân tộc: Một là chúng ta vượt lên để phát triển, bước vào một kỷ nguyên mới. Hai là chúng ta dậm chân tại chỗ.

Đây có lẽ không chỉ là một thách thức của thời đại đặt lên vai của cả dân tộc chúng ta mà còn là một cơ hội để đất nước chúng ta chuyển mình phát triển tiến lên mạnh mẽ.

Tôi nghĩ rằng đây là Đại hội có lẽ rất quan trọng trong lịch sử dân tộc Việt Nam. Đại hội lần thứ XIV của Đảng Cộng sản Việt Nam có lẽ là Đại hội đưa ra đường lối phát triển một kỷ nguyên mới cho đất nước chúng ta.

Tôi quan sát thấy không chỉ cán bộ đảng viên mà cả đất nước chúng ta đều theo dõi sự kiện này. Có rất nhiều ý kiến cũng như rất nhiều mong muốn rằng Đại hội này sẽ đặt nền móng cho sự phát triển mới của một kỷ nguyên mới. Đây là nguyện vọng chính đáng của cả xã hội, đặt niềm tin và hy vọng vào lãnh đạo, vào cả hệ thống tổ chức quản trị quốc gia.

Về khoa học công nghệ thì tôi thấy rằng trong giai đoạn mới này, đất nước chúng ta đặt ra một nhiệm vụ có thể nói là rất đúng tầm thời đại, đúng nhiệm vụ, đúng yêu cầu phát triển: lấy khoa học công nghệ làm nền tảng để đất nước phát triển. Đây là một điều mà tôi nghĩ rằng là rất đúng.

Nhưng sự quan tâm đặt khoa học công nghệ vào trọng tâm phát triển của đất nước thì tôi thấy đây là một điểm mới rất quan trọng. Chúng ta nói về phát triển đất nước bằng khoa học công nghệ thì nói nhiều Đại hội rồi, nhưng riêng Đại hội XIV này, tôi nghĩ là chúng ta có một sự chuẩn bị, một quyết tâm mới đưa đất nước đi lên bằng chính khoa học công nghệ. Tôi rất mừng là với tâm thế như thế, chúng ta bước vào kỷ nguyên phát triển của dân tộc. Tôi hy vọng với sự quyết tâm của Lãnh đạo Đảng, Nhà nước, sự tin tưởng của toàn xã hội, tôi tin tưởng rằng đất nước chúng ta phát triển mạnh mẽ trong thời gian tới.

MC: Vừa rồi ông Nguyễn Hoài Bắc, Giáo sư Nguyễn Quốc Sỹ cũng nói đến yếu tố về thời điểm của Việt Nam từ nay đến năm 2030 cũng như đến năm 2045. Theo hai vị khách mời đến thời điểm như hiện nay trước thềm Đại hội Việt Nam đã đạt được những nền tảng như thế nào để chúng ta có thể bứt phá, cũng như quyết tâm to lớn của lãnh đạo Đảng, Nhà nước đã thực hiện, triển khai trong thời gian qua như thế nào để thúc đẩy nền tảng đấy phát triển trong thời gian tới?

Ông Nguyễn Hoài Bắc: Vâng. Những năm gần đây, nhất là 1 đến 2 năm gần đây, chúng ta đã có những điểm nhất quan trọng nhất. Nhất là năm 2025, chúng ta đã có những bước đột phá về tinh gọn bộ máy quản lý hành chính Nhà nước và sáp nhập các tỉnh, thành. Đây cũng là một đòi hỏi vô cùng quan trọng bởi vì lúc trước chúng ta có một bộ máy quá cồng kềnh và tiêu tốn rất nhiều năng lượng của xã hội cho bộ máy cồng kềnh đó. Đến bây giờ chúng ta đã rút gọn lại còn có 34 tỉnh thành. Đây cũng là một vấn đề cực kỳ quan trọng. Chúng ta sáp nhập các bộ lại với nhau để có trọng tâm, trọng điểm cùng phát triển với đất nước.

Và đặc biệt là trong năm 2025, nhất là tháng 4, tháng 5 có những nghị quyết cực kỳ quan trọng của Bộ Chính trị ban hành, trong đó có Nghị quyết 68. Chúng ta phải nhìn nhận rằng khoa học công nghệ là một vấn đề cực kỳ quan trọng, then chốt, chìa khóa để phát triển – không phải của Việt Nam mà của thế giới đã có từ lâu rồi.

Nhưng nói về kinh tế tư nhân thì Việt Nam chúng ta đột phá bằng Nghị quyết 68. Kinh tế tư nhân không phải bây giờ mới có mà nó có từ năm 1946 khi Bác Hồ gửi bức thư cực kỳ quan trọng cho giới công thương Việt Nam về vấn đề sự thành công của đất nước là do giới công thương.

Chúng ta nhớ rằng năm 1996, lúc đó thu nhập bình quân đầu người của Việt Nam chúng ta đâu đó chỉ khoảng 200 đô. Và đến khi kinh tế tư nhân phát triển thì đến năm 2025 cuối năm, theo báo cáo của Tổng cục Thống kê, chúng ta đã đạt được hơn 5.000 đô la trên đầu người.

Cho nên tôi đánh giá rất cao Nghị quyết 68 cũng như Nghị quyết 69 và nhất là về khoa học công nghệ. Bên chỗ anh Giáo sư Sĩ có nói đấy, Bộ Chính trị ban hành 2 Nghị quyết có liên quan với nhau là Nghị quyết 57 và Nghị quyết 58 cực kỳ quan trọng.

Cho nên năm 2025 vừa qua, tôi thấy Đảng và Nhà nước Việt Nam đã làm được rất nhiều việc mà có thể nói rằng 80 năm qua chúng ta làm chưa được. Và nhất là chúng ta tổ chức được A80 cực kỳ thành công để khẳng định một lần nữa rằng Việt Nam đã đủ lực để làm những cái chúng ta có thể và chúng ta đang muốn biến cái không thể thành có thể để phục vụ nhân dân được tốt hơn.

MC: Vâng, xin cảm ơn ông Nguyễn Hoài Bắc. Thưa Giáo sư Nguyễn Quốc Sỹ, như vừa rồi ông Nguyễn Hoài Bắc cũng có nêu ra điều kiện để Việt Nam có thể cất cánh, có thể chuyển sang giai đoạn mới về khoa học công nghệ trong những năm vừa qua được coi là nền tảng để chúng ta bước sang giai đoạn mới. Giáo sư có nhận định gì về nội dung này?

Giáo sư Nguyễn Quốc Sỹ: Tôi cũng hoàn toàn đồng ý với quan điểm của anh Bắc. Đúng là chúng ta đứng trước một cơ hội rất thuận lợi và quyết tâm chính trị cũng như các nghị quyết của Trung ương Đảng đưa ra thì nó rất phù hợp. Tôi hoàn toàn ủng hộ tinh thần, tư tưởng, cách chỉ đạo của các nghị quyết đó.

Nhưng bên cạnh đó, tôi cũng như một loạt các nhà khoa học khác, chính là những cán bộ sẽ phải thực thi các nhiệm vụ khoa học công nghệ đó, thì tôi xin lưu ý mấy điểm mà chúng tôi, những người làm việc tại chỗ, mong muốn được lãnh đạo đất nước chú ý.

Chúng ta muốn xây dựng một nền công nghiệp hóa hiện đại hóa đất nước phải theo kịp được các nước phát triển thì chúng ta phải có một hệ thống quản trị khoa học công nghệ.

Điều thứ hai, chúng ta phải có một mô hình, một phương pháp, một cách tiếp cận riêng của Việt Nam, dựa trên tình hình thực tế của chúng ta để chúng ta giải quyết tốt những bài toán của chúng ta. Và trên cơ sở đó chúng ta có thể đuổi kịp các nước khác về khoa học công nghệ.

Một điều thứ ba nữa, tôi cũng xin nêu ra ở đây là toàn cầu hoá, điều đấy đặt ra một kiện khách quan là chúng ta phải đi cùng, phải phát triển cùng và phải hợp tác cùng với thế giới, vừa cạnh tranh và phải vừa hợp tác, đó là hai mặt của một vấn đề. Và trong khoa học công nghệ, nhất là của thế kỷ XXI này thì chúng ta không thể đi một mình được trong lĩnh vực khoa học công nghệ.

Vấn đề thứ tư mà tôi xin lưu ý ở đây là phải đặc biệt quan tâm đến phát triển khoa học công nghệ có sự tham gia sâu rộng của quốc tế, nhất là trong những ngành công nghệ lõi, công nghệ nền, mũi nhọn của chúng ta phải đặc biệt lưu ý sự hợp tác với quốc tế, có sự hỗ trợ của quốc tế cộng với cả sự quyết tâm, nỗ lực của chúng ta nữa thì chúng ta mới có thể thành công được.

MC: Thưa hai vị khách mời, chúng ta cũng nói rất nhiều đến câu chuyện những nguồn lực của chúng ta đã có hơn 100 triệu đồng bào trong nước cũng như hơn 6,5 triệu người Việt Nam ở nước ngoài. Những nền tảng mà chúng ta đạt được thì các vị khách mời ở đây cũng đã rất biết rồi.

Bây giờ việc của chúng ta trong thời gian tới là nắm bắt cơ hội như thế nào và tích hợp nguồn lực đấy như thế nào cho phù hợp để Việt Nam ngay sau Đại hội XIV có thể bắt tay vào để thúc đẩy quá trình phát triển đấy một cách nhanh nhất và sớm nhất. Ở đây tôi muốn nhấn mạnh đến vai trò của các doanh nhân, trí thức kiều bào với vai trò là nguồn lực vừa là kinh tế, là trí thức, đồng thời một vai trò nữa là việc kết nối giữa Việt Nam với thế giới thông qua vai trò doanh nhân trí thức kiều bào và người Việt Nam ở nước ngoài. Xin mời ông Nguyễn Hoài Bắc.

Ông Nguyễn Hoài Bắc

Ông Nguyễn Hoài Bắc: Câu hỏi của MC rất hay về phương cách giải quyết vấn đề và chúng ta phải làm như thế nào? Vừa rồi chúng ta có nghe Giáo sư Nguyễn Quốc Sỹ cùng với tôi và những câu hỏi của MC đặt ra – tất cả chúng ta đã nhìn thấy một bức tranh rất sáng cho kinh tế Việt Nam phát triển năm 2026 và đạt mục tiêu đến năm 2030, năm 2045. Vừa rồi, Thủ tướng Chính phủ cũng nêu năm 2045 chúng ta cần đạt 38.000 đôla Mỹ /người/năm.

Bà con kiều bào ở nước ngoài với 6,5 triệu, đang định cư ở 130 quốc gia và vùng lãnh thổ và hiện tại chúng ta có khoảng hơn 90 cơ quan đại diện của Việt Nam ở nước ngoài: 22 Tổng lãnh sự và hơn 60 Đại sứ quán. Đây cũng là một chỗ điểm để cho bà con chúng ta gặp gỡ.

Giáo sư Nguyễn Quốc Sỹ: Tôi nghĩ là vai trò kết nối không chỉ đầu tư, mà còn đưa dự án, nhân lực trí thức kiều bào về rất quan trọng.

Tôi xin lưu ý ở đây để bổ sung cho việc làm cầu nối cũng như hỗ trợ trọng điểm:

Điểm thứ nhất: lực lượng trí thức kiều bào phải làm cầu nối để đầu tư cho các dự án trong nước.

Thứ hai: trực tiếp tham gia vào các dự án ở trong nước.

MC: Vâng ạ. Xin cảm ơn hai vị khách mời cũng đã nêu ra được rất nhiều những nội dung, những điều được của những văn bản nghị quyết đã triển khai trong những kỳ vừa rồi cũng như những vướng mắc và những gợi ý cho việc triển khai nghị quyết trong thời gian tới phù hợp hơn.

Thời điểm mà Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIV cũng đã gần kề rồi. Nếu có một lời chúc, mong muốn nào đấy để gửi tới Đại hội thì các vị khách mời sẽ nhắn gửi điều gì?

Ông Nguyễn Hoài Bắc: Năm mới đã tới, năm nay là năm Bính Ngọ, năm bản lề cho phát triển. Với tư cách là  người Việt Nam đang định cư tại Canada,  mong mỏi nhất của tôi là Đại hội của chúng ta sẽ thành công tốt đẹp. Đại hội của chúng ta sẽ có những quyết sách đúng, trúng, chuẩn để Việt Nam vươn mình trong kỷ nguyên mới. Nhân dịp năm mới Bính Ngọ, xin kính chức tất cả lãnh đạo Đảng nhà nước, bà con trong nước, kiều bào ở nước ngoài năm mới mạnh khoẻ, thành công, hạnh phúc. 

Giáo sư Nguyễn Quốc Sỹ: Xin chúc Đại hội lần thứ XIV thành công. Chúc tất cả các vị lãnh đạo – những người được nhân dân bầu chọn tin yêu, xứng đáng với niềm tin đó – lãnh đạo đất nước trong kỷ nguyên mới đi đến thành công rực rỡ.

Trước thềm năm mới, tôi cũng xin chúc tất cả các đại biểu, chúc toàn thể cán bộ cũng như nhân dân của chúng ta một năm mới sức khỏe, thành công và hạnh phúc.

MC: Vâng, xin cảm ơn hai vị khách mời rất nhiều. Cảm ơn Giáo sư, Viện sĩ Nguyễn Quốc Sỹ, cảm ơn ông Nguyễn Hoài Bắc rất nhiều đã tham gia toạ đàm hôm nay.