Từ ngày 20/12 đến 27/12, có hơn 200 bức ảnh được triển lãm tại Bảo tàng Phụ nữ Việt Nam ở Hà Nội. Mỗi khung hình như một mảnh ghép của lịch sử, kể về một Việt Nam 80 năm đi qua bao thăng trầm để đến với ngày hôm nay vững tin và kiên cường. Đó là triển lãm sách ảnh "80 năm - Một Việt Nam vững tin". Cuốn sách ảnh là tác phẩm thứ 24 trong sự nghiệp của nghệ sĩ nhiếp ảnh Nguyễn Á. Một con người mà đồng nghiệp thường gọi vui là người “lực điền" của làng nhiếp ảnh Việt Nam, bởi sức làm việc phi thường và lòng tận tụy hiếm có.

Sách ảnh “80 năm - Một Việt Nam vững tin” của nghệ sĩ nhiếp ảnh Nguyễn Á. Ảnh: Báo Quân đội Nhân dân.

Cuốn sách ảnh "80 năm - Một Việt Nam vững tin" ghi lại những khoảnh khắc hào hùng của lễ diễu binh, diễu hành kỷ niệm 80 năm Cách mạng Tháng Tám và Quốc khánh 2/9, đồng thời, còn là câu chuyện về tình quân dân, về những con người bình dị nhưng phi thường, về một tinh thần Việt Nam bất diệt qua tám thập kỷ. Đứng tại không gian triển lãm, nghệ sĩ nhiếp ảnh Nguyễn Á chia sẻ bằng giọng nói trầm ấm, hơi nghẹn ngào: "Tất cả mọi thứ xuất phát từ tấm lòng của mình. Đó là sự yêu nước. Đến giờ này, tôi đã xuất bản 24 cuốn sách ảnh. Với tôi, càng làm thì càng thích, càng khó thì lại càng yêu nghề nhiều hơn."

Nghệ sĩ nhiếp ảnh Nguyễn Á. Ảnh: Báo Quân đội Nhân dân.

Để có được cuốn sách này, Nguyễn Á đã trải qua một hành trình gian khổ không kém gì những người lính trên thao trường. Ông kể: "Đêm mùng 1 tháng 9, tôi chỉ ở ngoài đường thôi, suốt nguyên một đêm cho đến sáng. Bên cạnh đó, có bốn buổi là ngày 21, 24, 27 và 30 tháng 8, tôi có được một thẻ của Bộ Quốc phòng cấp. Mỗi ngày tôi đều chọn một góc khác nhau, đi tới những nơi mà biết là qua ngày hôm sau sẽ không được lặp lại."

Đó là những đêm không ngủ giữa lòng Hà Nội, chờ đợi ánh bình minh và những khoảnh khắc lịch sử. Đó là sự tính toán từng góc máy, từng vị trí để không muốn bỏ lỡ bất kỳ hình ảnh nào có thể trở thành tư liệu quý giá cho mai sau. Nhà sử học Dương Trung Quốc không giấu được sự trân trọng: "Tôi đánh giá anh ấy là một lực điền. Vì thấy khối lượng công việc rất lớn. Tôi là người đi theo nghề sử, có thể nói trọn đời và cũng có hơn 30 năm làm Tổng Biên tập một tờ báo. Nhưng khi nói đến nghệ sĩ nhiếp ảnh Nguyễn Á, qua công việc, anh ấy đã dựng lên thành cuốn sách ảnh thì không đơn giản. Mỗi cuốn sách có vài trăm ảnh thì chắc chắn anh phải bấm hàng nghìn lần và lựa chọn, sắp xếp, chú thích một cách rất chuyên nghiệp."

Bức ảnh bìa của cuốn sách "80 năm - Một Việt Nam vững tin" khiến nhiều người phải dừng chân lại xem hồi lâu. Không phải hình ảnh những đội hình diễu binh oai hùng, không phải khí tài hiện đại, mà là chân dung một cụ bà gần 90 tuổi. Khuôn mặt rạng rỡ giữa sắc đỏ quốc kỳ, đôi tay dang rộng như muốn ôm trọn niềm vui, ánh mắt lấp lánh tự hào. Nghệ sĩ nhiếp ảnh Nguyễn Á giải thích: Cụ bà là hình ảnh của một thế hệ đã đi qua chiến tranh, qua gian khó, đi qua những đổi thay của lịch sử. Giữa dòng người trẻ tuổi tràn đầy nhiệt huyết đang hòa chung nhịp đập cùng đất nước hôm nay, hình ảnh của cụ bà trở thành cầu nối giữa quá khứ và hiện tại, thể hiện cho sức sống bền bỉ của tinh thần Việt Nam xuyên suốt tám thập kỷ.

Du khách tham quan triển lãm sách ảnh "80 năm - Một Việt Nam vững tin". Ảnh: Lan Phương.

Lật từng trang sách, người xem như được sống lại những khoảnh khắc đầy cảm xúc. Đó là giọt mồ hôi lăn trên má những chiến sĩ trẻ luyện tập dưới trời nắng 40 độ. Là nụ cười rạng rỡ của các nữ dân quân các dân tộc trong đội hình diễu hành. Là hình ảnh những người lính đội mưa bão giúp dân dựng lại nhà cửa sau thiên tai.

Trung úy Ngô Lâm Phương (bên trái). Ảnh: Lan Phương.

Trung úy Ngô Lâm Phương, Khối trưởng Khối Quân y tham gia diễu binh sự kiện A80, chia sẻ với giọng xúc động: "Em rất bồi hồi khi nhìn lại những hình ảnh này. Khoảnh khắc được đi trong vòng tay nhân dân khiến em rất xúc động. Khi nhìn lại những hình ảnh tập luyện, em nhớ đến những ngày trên thao trường, trời nắng có thể lên đến 39 - 40 độ C và em vẫn đứng để luyện tập cùng đồng đội. Đây là vinh dự lớn nhất, có thể nói là lớn nhất trong đời quân ngũ của em."

Để hoàn thiện cuốn sách ảnh, Nguyễn Á đã miệt mài tác nghiệp trong gần 5 năm, cả ở Việt Nam và tham gia các chuyến công tác tại Nam Sudan và Myanmar. Ông đã ghi lại hình ảnh lực lượng công binh Việt Nam ngày đêm bới đất tìm kiếm nạn nhân bị động đất tại Myanmar và những khoảnh khắc đầy tự hào của bộ đội Việt Nam tham gia gìn giữ hòa bình tại Nam Sudan.

Giữa không gian triển lãm và ra mắt sách ảnh, diễn giả Sơn Lâm đưa con gái 7 tuổi rưỡi đến xem ảnh. Người dẫn chương trình hỏi: "Con thích hình nào nhất?" Cô bé trả lời giòn giã: "Tất cả!" khiến mọi người vỗ tay rộn ràng. Anh Sơn Lâm mong muốn: "Những buổi triển lãm như này sẽ gieo cho các cháu thêm tinh thần yêu nước, niềm tự hào dân tộc, và từ đó phấn đấu để xứng đáng với những gì cha ông đã trải qua."

Triển lãm "80 năm - Một Việt Nam vững tin" là nơi trưng bày những bức ảnh nghệ thuật, và là không gian để mỗi khách tham quan được sống lại những khoảnh khắc lịch sử, để cảm nhận nhịp đập chung của cả dân tộc. Qua ống kính của nhiếp ảnh gia Nguyễn Á, chúng ta thấy được một Việt Nam chân thực, lắng đọng và giàu tình người, nơi mà sức mạnh "vững tin" đã được tích lũy qua tám thập kỷ và vẫn đang tiếp tục được vun đắp mỗi ngày.