(VOV5) - Với chiến lược 'Tinh hoa hội tụ', Sa Pa không chỉ giữ chân du khách bằng cảnh sắc thiên nhiên vô cùng tươi đẹp mà còn bằng một bản sắc văn hóa rất riêng, tự tin vươn mình trong dòng chảy hội nhập toàn cầu.
“Không gian văn hóa Sapa - Tinh hoa hội tụ được ví như một bảo tàng sống độc đáo, nơi du khách không chỉ đến để xem mà để chạm, để có những trải nghiệm thú vị về vắn hoá độc đáo của người dân bản địa. Đến đây, du khách được thấy một Sapa thu nhỏ không chỉ đẹp về cảnh sắc thiên nhiên mà giàu có về tình người và văn hóa.
Nghe âm thanh tại đây:
Trong cái lạnh đặc trưng của phố núi Sapa, một không gian ấm áp, rực rỡ sắc màu thổ cẩm và rộn ràng tiếng khèn, tiếng sáo vừa chính thức hiện diện ngay sát quảng trường trung tâm: Đó là "Không gian văn hóa Sa Pa - Tinh hoa hội tụ". Theo bà Hoàng Thị Vượng, Giám đốc Trung tâm văn hóa Sapa, đây là mô hình hợp tác công tư (PPP) đầy tâm huyết vừa ra mắt vào ngày 31/12 năm ngoái.
 Một góc không gian văn hoá Sa Pa – Tinh hoa hội tụ. Ảnh:Hà Linh |
”Điểm khác biệt của “Tinh hoa Sa Pa hội tụ” là cách tiếp cận theo mô hình “bảo tàng sống”. Không gian không trưng bày tĩnh mà có sự tham gia trực tiếp của các nghệ nhân và gia đình dân tộc thiểu số. Họ sinh sống, lao động, kể chuyện văn hóa, thực hành nghề thủ công và biểu diễn nghệ thuật ngay tại không gian này, trở thành chủ thể truyền tải giá trị văn hóa của chính cộng đồng mình. Khách du lịch đến Sapa họ sẽ dành thời gian đến từng nhà, để ngâm chân thư giãn, để nghe các câu chuyện”. Bà Hoàng Thị Vượng cho biết.
 Không gian giao lưu với du khách. Ảnh Tuấn Anh |
Khác với những bảo tàng truyền thống nơi hiện vật thường nằm im lìm sau lớp kính, “Không gian văn hóa Sa Pa -Tinh hoa hội tụ” mở ra một thế giới đầy sinh động của 5 dân tộc chính ở đây. Mỗi một cộng đồng dân tộc đều có những bản sắc độc đáo riêng, như: Người Dao nổi bật với chữ viết cổ, tri thức bản địa về dược liệu, thuốc tắm và ẩm thực chữa bệnh. Người Mông gắn với múa khèn, vẽ sáp ong, giã bánh dày, dệt thổ cẩm, thịt treo gác bếp và rượu truyền thống. Người Tày có nghi lễ Then, múa xòe, ẩm thực truyền thống và nông sản địa phương. Người Xa Phó với cá nướng, cá muối và thổ cẩm thêu hạt cườm. Người Giáy nổi bật với xôi ngũ sắc, bánh chưng, khẩu nhục và các lễ hội truyền thống.
 Vợ chồng nghệ nhân hát Then đàn tính Lò A Chung biểu diễn tại Không gian văn hóa Sapa - Tinh hoa hội tụ. |
Chính nếp sống của các tộc người phố núi tạo nên sự đa sắc cho văn hoá nới này như nghệ nhân hát then Lò A Chung chia sẻ: "Tôi rất vui vì hàng ngày được biểu diễn tại đây. Đây không chỉ là công việc, mà là cơ hội để tôi gìn giữ và truyền lại điệu hát Then - di sản đã được UNESCO công nhận - cho thế hệ trẻ và giới thiệu với bạn bè năm châu. Chúng tôi đến đây thứ nhất là giới thiệu về văn hóa của bản sắc người Tày, thứ hai là trong các giai điệu hát then rất là phong phú và đa dạng, chủ yếu là hát về cầu mong cho mưa thuận gió hòa, cầu mong cho mọi người sức khỏe luôn luôn bình an. Đó là những gì chúng tôi muốn gửi đến du khách.
Giữa cái lạnh se sắt của Sapa mù sương, điều khiến du khách thích thú nhất khi được ngồi quây quần quanh đống lửa ấm áp vui tươi, được thưởng thức ẩm thực bản địa, được múa sạp cùng nhau và được hòa mình vào không gian hóa văn nghệ đậm chất cây nhà vườn của sắc màu vùng Tây Bắc.
 Đội văn nghệ giao lưu với du khách. |
Anh Phạm Xuân Nghị, Chủ tịch hội hướng dẫn viên Hải Phòng cho rằng: Khi người dân trực tiếp giới thiệu nét đẹp dân tộc mình, họ thêm hiểu và trân quý hơn bản sắc văn hóa dân tộc mình: Tôi thấy đây là một điểm đến thú vị. Đến đây, tôi cảm nhận rõ và yêu thương hơn văn hóa vùng Tây Bắc. Tôi sẽ lan tỏa hơn đến với du khách ở khắp mọi miền. Có thể nói nơi đây là một Sapa thu nhỏ truyền tải khá đầy đủ văn hóa đồng bào 5 dân tộc nơi đây.
 Chị Bích Thủy, kiều bào Đức. |
Chọn Sapa là điểm đến những ngày cận tết, gia đình chị Bích Thủy - kiều bào Đức, cùng con trai đến Trung tâm văn hóa Sapa để tham quan, trải nghiệm. Với chị, đây là cách giúp các con chị cảm nhận trực tiếp bản sắc văn hóa dân tộc Việt Nam: “Tôi 65 tuổi, sống ở Đức hơn 40 năm. Lần đầu tiên đến Sapa thấy nơi đây đẹp quá. Hiện đại kết hợp với cổ kính. Cả ngày tham quan trải nghiệm ở đây rất thú vị. Con trai tôi, sinh ra ở Đức nghe được tiếng Việt nhưng nói không tốt. Đến đây bạn ấy khá thích thú. Bạn ấy có thể nhảy và hát rất hay. Đến đâu tôi đều livestream cho bạn bè bên đó thấy Việt Nam, Sapa đẹp như thế nào. Tôi nghĩ rằng, những gì thuộc về bản sắc, về truyền thống Việt Nam, chúng ta cần phải gìn giữ và tự hào”.
 Vợ chồng du khách Đức lần đầu tiên đến với Sapa, Việt Nam. |
Không chỉ là điểm đến tham quan, không gian văn hóa, nơi đây đang tạo việc làm và đời sống ổn định cho khoảng 150 người dân tộc thiểu số. Còn với. Anh Shashidi Modi đến từ Ấn Độ và Tony từ Đức thì từ trung tâm văn hóa này giúp họ có những lựa chon điểm đến thú vị mới trên hành trình khám phá Tây Bắc:
-“Ở đây náo nhiệt. Chúng tôi vừa có chuyến leo núi tuyệt vời buổi tối đến đây. Đi một vòng quanh, giúp tôi có cái nhìn tổng quan về sắc màu văn hóa vùng này. Tôi không hiểu lắm họ hát gì hưng thấy rất vui tươi rực rỡ. Tôi cũng ấn tượng khi được vào thăm từng ngôi nhà ở đây. Tôi đặc biệt thích các món ăn Viêt Nam. Sau Sapa, chúng tôi sẽ đến một vài bản làng khác trên cung đường khám phá miền Bắc Việt Nam. Trước đó, tôi đã đến nhiều nơi ở Việt nam rồi.Việt Nam, quả thật có rất nhiều điều để khám phá”. ( Du khách Tony đến từ Đức).
-“Tôi có 2 ngày ở Sapa và thấy vui và thích không khí ở đây. Tuy không hiểu họ hát hay múa về gì nhưng các cô gái chàng trai nhảy múa xinh đẹp. Văn hóa Việt Nam và Ấn Độ khác nhau nhưng đều rất phong phú và nhiều sắc màu. Đợt này, tôi du lịch cùng vợ tôi với mong muốn được hòa cùng không khí đón Tết ở Sapa và Việt Nam”. ( Du khách người Ấn Độ Shisadi Modi).
 Bài trí trong nhà của một dân tộc thiểu số ở Sa Pa. Ảnh: Chu Khôi. |
Bên cạnh hoạt động trải nghiệm, nơi đây còn là điểm kết nối tiêu thụ sản phẩm nông nghiệp, ẩm thực và thủ công mỹ nghệ của địa phương... Hiện có hơn 30 sản phẩm OCOP ký gửi tại đây, trong đó nhiều sản phẩm đạt tiêu chuẩn 4-5 sao cấp quốc gia….
Theo bà Hoàng Thị Vượng, Giám đốc Trung tâm văn hóa Sapa thì "Không gian văn hóa Sa Pa - Tinh hoa hội tụ" sẽ áp dụng công nghệ số để dạng hóa hơn hoạt động trải nghiệm cũng như tương tác đa chiều hơn, đưa nơi này thành mô hình mẫu của du lịch khu vực Tây Bắc: “Tôi mong muốn sẽ phát triển một không gian văn hóa sáng tạo, một không gian văn hóa thực chất, như là Sapa thu nhỏ để giới thiệu giới du khách trong nước và và quốc tế. Bộ chính trị vừa mới ban hành nghị quyết số 80 về công nghiệp văn hóa và bảo tồn văn hóa và đây chính là một trong những mô hình thiết thực, cụ thể hóa triển khai nghị quyết đó.Tham vọng của tôi trong vòng 5 năm tới nơi này sẽ là một trong những không gian văn hóa sáng tạo của châu Á".
 Bà Hoàng Thị Vượng Chủ tịch Hội đồng quản trị kiêm Tổng giám đốc Hợp tác xã Văn hóa Kết nối Cộng đồng Sa Pa. |
Lấy văn hóa làm điểm tựa, lấy người dân làm chủ thể, Không gian văn hóa SaPa đang gửi thông điệp mạnh mẽ về một xu thế du lịch bền vững và trách nhiệm hiện nay. Đó là nơi những giá trị truyền thống không bị ngủ quên mà trở thành sức sống nội sinh mãnh liệt.
Với chiến lược 'Tinh hoa hội tụ', Sa Pa không chỉ giữ chân du khách bằng cảnh sắc thiên nhiên vô cùng tươi đẹp mà còn bằng một bản sắc văn hóa rất riêng, tự tin vươn mình trong dòng chảy hội nhập du lịch toàn cầu.