Đây không chỉ là sự khái quát định hướng phát triển đất nước trong giai đoạn tới, mà còn là sự kết tinh những giá trị cốt lõi của tư duy chiến lược Việt Nam trong bối cảnh thế giới biến động sâu sắc, nhanh chóng và khó lường.

“Tự chủ chiến lược, tự cường, tự tin, tiến mạnh trong kỷ nguyên mới của dân tộc” phản ánh hệ giá trị cốt lõi và phương châm hành động mà Đảng Cộng sản Việt Nam đề ra nhằm đưa đất nước bước vào kỷ nguyên phát triển mới một cách chủ động, tự tin và bền vững.

Dự thảo Báo cáo chính trị trình Đại hội XIV của Đảng đã rất đúng đắn khi đặt nhiệm vụ “xây dựng và hoàn thiện đồng bộ thể chế phát triển nhanh và bền vững đất nước” lên hàng đầu. Ảnh minh họa: VGP

Tự tin, tự cường

Nhìn lại việc triển khai các nhiệm vụ trọng tâm trong Nhiệm kỳ Đại hội XIII của Đảng, trong đó có ảnh hưởng từ đại dịch Covid-19, PGS. TS Vũ Thanh Hương, Phó Chủ nhiệm Khoa kinh tế và kinh doanh quốc tế, Trường Đại học kinh tế, Đại học Quốc gia Hà Nội, cho rằng nhờ thế mạnh nông nghiệp là trụ đỡ, Việt Nam đã tự chủ được lương thực. Cộng với phát huy động lực tăng trưởng công nghiệp - với các khu / cụm, cơ sở sản xuất hàng hoá thiết yếu ngay tại các địa phương, sự chủ động trong xuất khẩu…, Việt Nam đã đạt được “mục tiêu kép”: vừa tập trung phòng, chống, kiểm soát dịch bệnh, vừa phục hồi, phát triển kinh tế nhanh sau đại dịch. Các kết quả này đã được nhấn mạnh tại Dự thảo Báo cáo chính trị Đại hội XIV của Đảng.                  

PGS. TS Vũ Thanh Hương, Phó Chủ nhiệm Khoa kinh tế và kinh doanh quốc tế, Trường Đại học kinh tế, Đại học Quốc gia Hà Nội. Ảnh: Nhân vật cung cấp

"Tinh thần tự lực, tự cường là sợi chỉ đỏ xuyên suốt trong lịch sử hào hùng của dân tộc Việt Nam. Và dân tộc Việt Nam đã vượt qua mọi khó khăn, thử thách để tồn tại, phát triển và vươn lên với một ý chí kiên định và tinh thần tự lực, tự cường." - PGS. TS Vũ Thanh Hương nói.

Theo PGS. TS Vũ Thanh Hương, trong thời kỳ hội nhập, tinh thần tự lực, tự cường cần phải mang thêm các yếu tố quốc tế, thể hiện bản lĩnh vững vàng, vươn lên trong một thế giới đầy biến động, “mỗi người dân, doanh nghiệp, ngành nghề phải có tư duy toàn cầu, bản lĩnh hội nhập...và phải tự tin để có thể tiếp nhận những tinh hoa của văn hóa thế giới, để chủ động vận dụng sáng tạo để phát triển nền kinh tế đất nước.

Tự chủ chiến lược        

Trước các thách thức toàn cầu tiếp tục tác động bất lợi đến an ninh và phát triển của tất cả các nước, trong đó có Việt Nam, Dự thảo Báo cáo chính trị Đại hội XIV của Đảng đặc biệt nhấn mạnh tới “tự chủ chiến lược, tự cường, tự tin, tiến mạnh trong kỷ nguyên mới của dân tộc”.

Muốn đạt được mục tiêu này, theo PGS. TS Vũ Thanh Hương, cần đặt ra và giải quyết được 3 nội dung chính trong nhiệm kỳ tới: "Việc phát triển năng lực sản xuất trong nước, chủ động công nghệ và nâng cấp chuỗi giá trị có ý nghĩa vô cùng quan trọng, bởi đây chính là con đường để chúng ta có thể hội nhập mà không phụ thuộc. Thứ hai là vấn về chủ động công nghệ, vì công nghệ là nền tảng cho đổi mới sáng tạo. Khi chúng ta đưa công nghệ, đổi mới sáng tạo vào trong sản phẩm thì giá trị gia tăng của những sản phẩm chúng ta đưa ra thị trường thế giới mới tăng lên, từ đó mới tăng được lợi nhuận, nâng cao thu nhập của người lao động tham gia vào lĩnh vực xuất khẩu. Thứ ba là nâng cấp chuỗi giá trị, nó không đơn thuần chỉ là việc là chúng ta tiến đến khâu nào trong cả chuỗi giá trị đó, mà nó còn liên quan tới việc chúng ta điều chỉnh mô hình tăng trưởng..."

Để nâng cao năng lực tự chủ của nền kinh tế và hiệu quả hội nhập kinh tế quốc tế, chuyên gia kinh tế, Tiến sỹ Lê Duy Bình nhấn mạnh việc phải nâng cao năng lực “tự chủ” trong tất cả các ngành, từ công nghiệp, nông nghiệp, dịch vụ đến mỗi doanh nghiệp, người dân; để con người là trung tâm và doanh nghiệp tư nhân phải thực sự trở thành động lực quan trọng nhất… Cùng với đó, là giữ ổn định vĩ mô, đảm bảo các cân đối lớn của nền kinh tế. Chỉ có như vậy đất nước mới tự chủ, tự cường trước mọi biến động từ bên ngoài.

Chuyên gia kinh tế, Tiến sỹ Lê Duy Bình. Ảnh: diendandoanhnghiep.vn

"Nhìn một cách tổng thể, tôi nghĩ rằng tinh thần tự chủ, tự lập, tự cường trước tiên trong lĩnh vực kinh tế là phải đảm bảo được sự tự chủ, tự cường trong kinh tế vĩ mô.

Trong kinh vĩ mô thì chú trọng đến chính sách tiền tệ. Chúng ta phải độc lập, tự chủ về chính sách tiền tệ; phải nâng cao được vị thế của đồng tiền Việt Nam, quốc tế hóa đồng tiền của Việt Nam ở góc độ nào đó. Đấy cũng là nâng cao vị thế của nền kinh tế của Việt Nam. 

Lĩnh vực tài khoá cũng vậy, chúng ta phải đảm bảo được sự tự chủ trong chính sách tài khoá. Thế rồi những chính sách về thương mại cũng phải đảm bảo được tính chất tự chủ…" - TS Lê Duy Bình khẳng định.

Tự chủ chiến lược là sự kế thừa và phát triển tất yếu của đường lối độc lập, tự chủ trong điều kiện mới. Tinh thần xuyên suốt trong Dự thảo Báo cáo Chính trị Đại hội XIV của Đảng chính là phát huy nội lực, chủ động thích ứng trong môi trường thế giới đầy biến động.

Đó là cơ sở để Việt Nam chủ động, tự tin vững bước tiến mạnh trong kỷ nguyên mới, thực hiện thắng lợi các mục tiêu phát triển đất nước.