Trong đời sống âm nhạc đương đại, có những dự án ra đời để bắt kịp xu hướng, nhưng cũng có những dự án được tạo nên từ nhu cầu trở về – trở về với cội nguồn, với những câu chuyện đã nuôi dưỡng tâm hồn con người Việt qua nhiều thế hệ. EP Dân tôi ca của ca sĩ Phạm Anh Khoa là một dự án như thế.

Sau gần 25 năm hoạt động âm nhạc chuyên nghiệp, trải qua nhiều thăng trầm, Phạm Anh Khoa – một rocker quen thuộc với hình ảnh mạnh mẽ, bùng nổ – đã chọn một cách trở lại rất khác: chậm hơn, sâu hơn, và hướng vào bên trong.

Dân tôi ca không chỉ là rock. Đó là rock gặp dân gian, gặp huyền tích, gặp ký ức văn hóa cộng đồng. Bốn ca khúc trong EP được xây dựng như bốn chương âm nhạc, phản ánh những giá trị cốt lõi làm nên bản sắc Việt: khởi nguyên – quật cường – nhân ái, và khép lại bằng một lời khẳng định hào sảng về niềm tự hào dân tộc.

Ca sĩ Phạm Anh Khoa

Nghe âm thanh chương trình tại đây:

Ca sĩ Phạm Anh Khoa chia sẻ: “Có lẽ đây là thời điểm tôi cảm thấy mình đủ bình tĩnh, đủ chín chắn và có thêm thời gian để lắng nghe chính mình. Tôi nghĩ rằng mình sẽ làm được một điều gì đó thật sự ý nghĩa. Dân tôi ca bắt đầu từ mong muốn trở về với cội nguồn và kể lại những câu chuyện Việt bằng âm nhạc đương đại. Những huyền tích, những câu chuyện truyền miệng từ thời ông bà ngày xưa, ở thời đại mới này được truyền tải lại bằng sự cô đọng của giai điệu, bằng âm thanh”.

Với Phạm Anh Khoa, rock và âm nhạc dân gian không phải là hai thế giới đối lập. Trái lại, đó là hai nguồn năng lượng có thể bổ sung cho nhau. Rock mang đến sự mạnh mẽ, trực diện; còn dân gian mang đến bản sắc, chiều sâu và ký ức tập thể. Theo Phạm Anh Khoa, khi con người đi qua đủ những thăng trầm của đời sống, âm nhạc, thì cũng sẽ tự tìm đường quay về với gốc rễ của mình.

Theo nam ca sĩ: “Rock cho tôi sự mạnh mẽ. Dân gian cho tôi cái bản tính nguồn cội. Khi con người trải qua đủ thăng trầm thì sẽ tìm về gốc rễ. Sự kết hợp rock với dân gian là rất hợp lý ở giai đoạn này – vừa mang sức sống hiện đại, vừa giữ được linh hồn Việt”.

Từ lòng biết ơn, EP Dân tôi ca của Phạm Anh Khoa đưa người nghe trở về thời khởi nguyên của dân tộc. Ca khúc “Tung tung cắc tùng tung” lấy cảm hứng từ huyền tích Lạc Long Quân – Âu Cơ, với âm thanh lễ hội cổ xưa – tiếng chiêng, tiếng trống, nhịp điệu cộng đồng – được đặt trong không gian rock và electronica hiện đại. Ở đây, rock không làm nhiệm vụ lấn át, mà trở thành nguồn năng lượng nâng đỡ, giúp tinh thần đoàn kết và nguồn cội được kể lại bằng nhịp đập của hôm nay.

Phạm Anh Khoa cho biết: “Nguyên tắc tôi đặt ra là tinh thần thì giữ nguyên, hình thức có thể cách tân. Tung tung cắc tùng tung giữ tinh thần khởi nguyên, sự đoàn kết, nguồn cội – nhưng được kể lại bằng nhịp điệu rock và xử lý âm thanh hiện đại. Cái không được phép chạm vào là tinh thần câu chuyện và cảm xúc gốc của người Việt”.

Nếu Dân tôi ca và Tung tung cắc tùng tung nói về nguồn cội, thì “Nhong nhong nhong nhong” là chương âm nhạc mang tinh thần quật cường rõ nét nhất. Lấy cảm hứng từ huyền thoại Thánh Gióng, bài hát tái hiện khí phách chiến đấu của người Việt qua nhịp trống dồn dập, tiết tấu mạnh mẽ, âm thanh vó ngựa phi nước đại. Tuy nhiên, Phạm Anh Khoa không nhìn Thánh Gióng như biểu tượng của bạo lực, mà như biểu tượng của niềm tin – niềm tin rằng khi cần, người Việt luôn có nội lực để đứng lên.

"Tinh thần Thánh Gióng trong bài này nằm ở niềm tin. Tin rằng khi cần, người Việt luôn có nội lực để đứng lên. Có những đoạn phi rất mạnh, tôi nghe lại cũng thấy… phi hơi xa. Nhưng tôi chấp nhận điều đó, vì tinh thần của bài là hồn nhiên, bốc lửa – giống năng lượng của tuổi trẻ” - anh nói.

Sau những cao trào, EP Dân tôi ca khép lại bằng một không gian hoàn toàn khác: chậm rãi, sâu lắng và đầy suy ngẫm – trong ca khúc “Tích tịch tình tang”, với sự tham gia của ca sĩ Ngọc Khuê. Lấy cảm hứng từ truyền thuyết Thạch Sanh, bài hát không tập trung vào chiến công, mà đi sâu vào lòng nhân ái, sự tỉnh táo và trí tuệ của người anh hùng.

Phạm Anh Khoa tâm sự: “Thạch Sanh trong tôi không phải là người hùng ngoài chiến trận, mà là người giữ được lòng nhân và sự tỉnh táo khi đối diện thử thách. Tôi chọn kết thúc bằng sự lắng động, vì sức mạnh bền bỉ nhất không nằm ở cao trào, mà ở khả năng bình tĩnh, bao dung và trí tuệ”.

EP Dân tôi ca đã được "dẫn dắt" cảm xúc từ chính những người gần gũi nhất - từ những câu chuyện dân gian được kể trong những bữa cơm, qua từng lời ru của ông bà..., để Phạm Anh Khoa bắt đầu hành trình trở về cội nguồn bằng ngôn ngữ âm nhạc hiện tại của anh. Mà theo Khoa, đó như cuộc chuyển mình thành nghệ sĩ kể chuyện văn hóa, lịch sử Việt bằng âm nhạc. EP khép lại bằng “Việt Nam ta đó” – một outro ngắn gọn nhưng đầy hào sảng.

“Tôi xin được cúi đầu trước những thế hệ đã từng đi qua. Hiểu rằng mình chỉ là một phần nhỏ trong dòng chảy rất dài. Khi giai điệu cuối cùng khép lại, tôi mong người nghe có một khoảnh khắc lắng lại để nhớ mình đến từ đâu và đang đứng ở đâu”...