Nhìn lại mỹ thuật Việt trước thềm xuân: bức tranh đa chiều của sáng tạo và hội nhập

(VOV5) - Mỹ thuật đã mở rộng sang các không gian cộng đồng, thiết kế sáng tạo, nghệ thuật đa phương tiện và nghệ thuật đa chất liệu. 

Năm 2025 và đầu năm 2026 chứng kiến một chuỗi hoạt động mỹ thuật sôi động trên cả nước, từ các triển lãm quy mô quốc gia, sự kiện tôn vinh truyền thống, đến những chương trình thử nghiệm sáng tạo.

Mỹ thuật không chỉ có mặt trong hệ thống không gian chính thống như bảo tàng, trung tâm triển lãm, mà còn mở rộng sang các không gian cộng đồng, thiết kế sáng tạo, nghệ thuật đa phương tiện và nghệ thuật đa chất liệu. Điều này phản ánh một thị trường nghệ thuật đang phát triển, phong phú cả về hình thức lẫn nội dung.

Nhìn lại mỹ thuật Việt trước thềm xuân: bức tranh đa chiều của sáng tạo và hội nhập - ảnh 1Triển lãm mỹ thuật chuyên đề “Ngựa với sắc xuân Bính Ngọ 2026” giới thiệu đến công chúng 34 tác phẩm của 23 tác giả, thuộc các loại hình hội họa và điêu khắc tại Bảo tàng mỹ thuật Huế, diễn ra đến 27/2/2026. - Ảnh: Lê Hiếu/VOV-Miền Trung

Trong năm 2025, đầu 2026, đã có ít nhất khoảng 12 đến 15 triển lãm mỹ thuật lớn và trung bình được tổ chức trên khắp cả nước, trải dài từ Bắc vào Nam. Đặc biệt, hoạt động mỹ thuật gắn liền với các sự kiện văn hóa chính trị lớn như Đại hội đại biểu toàn quốc Đảng lần thứ XIV và kỷ niệm các mốc lịch sử, tạo nên một không khí sáng tạo tổng thể, gắn nghệ thuật với đời sống cộng đồng.

Những triển lãm được tổ chức trong các dịp lễ lớn thu hút đông đảo công chúng, đặc biệt giới trẻ, đến tham quan. Ngoài ra còn có các sự kiện mỹ thuật gắn với lễ hội sáng tạo, festival thiết kế… tuy không hoàn toàn là triển lãm hội họa, điêu khắc truyền thống nhưng cũng là không gian sáng tạo đương đại mở rộng.

Họa sĩ Lương Xuân Đoàn, Chủ tịch Hội mỹ thuật Việt Nam khẳng định giới mỹ thuật rất tự hào khi đã có những đóng góp quan trọng. Từ nền cốt đã có cho đến những hoạt động gắn kết với thời sự đất nước, như rất nhiều họa sĩ trẻ tiếp tục đi ra Trường Sa theo các chuyến tàu để vẽ về đề tài biển đảo, nhiều tác phẩm đã được giải thưởng của Bộ Quốc phòng về đề tài lực lượng vũ trang. Mỗi cá nhân nghệ sĩ cứ lặng lẽ đóng góp, ghi lại trọn vẹn xúc cảm của mình ở trong tác phẩm.

Nhìn lại mỹ thuật Việt trước thềm xuân: bức tranh đa chiều của sáng tạo và hội nhập - ảnh 2Trường Đại học Mỹ thuật TP.HCM tổ chức khai mạc Triển lãm Sơn mài Sài Gòn lần thứ 4 năm 2026 vào ngà 2/2/2026 - Ảnh: Báo Văn hóa

Một trong những xu hướng rõ rệt nhất là sự hội nhập mạnh mẽ với thị trường quốc tế: triển lãm quốc tế, nghệ sĩ Việt kiều kết nối trở về, và các cuộc thi nghệ thuật mang tầm khu vực. Điều này không những giúp nghệ thuật Việt Nam mở rộng tiếp cận khán giả toàn cầu mà còn nâng cao tiêu chuẩn sáng tác và phê bình nghệ thuật hiện đại. Triển lãm “Chào Vietnam” với bốn nghệ sĩ người Mỹ gốc Việt khai màn tại Bảo tàng Mỹ thuật Thành phố Hồ Chí Minh vào trung tuần tháng 2/2025 và Bảo tàng mỹ thuật Việt Nam ở Hà Nội vào đầu tháng 3/2025, đã kết nối nghệ sĩ gốc Việt với thị trường nghệ thuật trong nước.  

Tác phẩm của các nghệ sĩ lão thành cũng đến với công chúng một cách trang trọng tại Nhà triển lãm mỹ thuật 16 Ngô Quyền, Hà nội vào tháng 10/2025, qua triển lãm “Dấu Ấn 2025”, quy tụ 60 họa sĩ cao tuổi với 70 tác phẩm thể hiện hành trình sáng tạo bền bỉ của thế hệ đi trước. Đặc biệt, triển lãm “100 năm Mỹ thuật hiện đại – hành trình tạo dựng bản sắc mỹ thuật Việt Nam” diễn ra tháng 11/2025 tại Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam, là triển lãm đặc biệt đáng chú ý tổng quan lịch sử 100 năm mỹ thuật từ thời thuộc Pháp đến hiện đại, với gần 150 tác phẩm quý hiếm.

Cùng hàng loạt triển lãm mỹ thuật chào xuân 2026 diễn ra tại nhiều địa phương, triển lãm “Mã hoá”, giải mã hình tượng ngựa trong nghệ thuật đương đại tại Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam, Hà Nội (từ 29/1 đến 5/2 năm nay), là sự kiện liên kết nghệ sĩ đương đại khám phá biểu tượng văn hóa truyền thống bằng ngôn ngữ mới.

Không chỉ là các triển lãm tranh và điêu khắc đơn thuần, các sự kiện mỹ thuật thời gian qua tiếp tục bao gồm triển lãm nghệ thuật đương đại, đa phương tiện, nhiếp ảnh mỹ thuật, và trình diễn nghệ thuật tương tác (kết hợp cả công nghệ và sáng tạo), phản ánh sự thay đổi nhanh chóng của cảnh quan mỹ thuật. Nhà phê bình mỹ thuật Lý Đợi cho rằng, giới trẻ học hành bài bản và chuyên ngành sây, nên trong tương lai sẽ có rất nhiều kỳ vọng.

Nhìn lại mỹ thuật Việt trước thềm xuân: bức tranh đa chiều của sáng tạo và hội nhập - ảnh 3Họa sĩ Cao Văn Thục và tác phẩm giành giải thưởng - Ảnh: VOV1

Một số gương mặt trẻ được chú ý tới như họa sĩ Cao Văn Thục, người chiến thắng UOB Painting of the Year 2025 (Việt Nam), với tác phẩm “Gắn kết tạm thời” được sáng tác bằng chất liệu sơn mài và kỹ thuật ăn mòn axit trên hợp kim nhôm, là một đóng góp cho nghệ thuật đương đại Việt Nam.

Hoặc họa sĩ Bùi Chát với loạt tranh đương đại thử nghiệm “Bảy – tám năm” thể hiện các giai đoạn tồn tại và biến đổi trong bản thể con người, trong triển lãm diễn ra tháng 2 vừa qua tại thành phố Hồ Chí Minh với thử nghiệm.

Với dòng chảy đa dạng, hội nhập và kết nối quốc tế, mỹ thuật Việt đang từng bước xây dựng một hệ sinh thái sáng tạo bền vững, nơi thế hệ đi trước chuyển giao kinh nghiệm và lớp nghệ sĩ trẻ tiếp nối sự đổi mới.

Tin liên quan

Phản hồi

Các tin/bài khác