Họa sĩ Nguyễn Phú Kim (1935-2026)

Họa sĩ Nguyễn Phú Kim sinh ngày 28 tháng 2 năm 1935 tại Nho Quan - Ninh Bình trong một gia đình tiểu thương có nề nếp văn hóa. Thuở nhỏ ông được gia đình cho đi học ở trường tiểu học Nho Quan. Sớm được giáo dục Văn hóa, Thể thao, Nhạc, Họa từ tuổi nhi đồng, ông Nguyễn Phú Kim đã phát huy được năng khiếu bẩm sinh gắn bó với Mỹ Thuật, Âm nhạc đó chính là việc định hướng cho nghề nghiệp của ông sau này.

Cách mạng Tháng Tám thành công, mới 10 tuổi ông tham gia cách mạng làm đội trưởng Đội Nhi Đồng cứu quốc ở thị trấn Nho Quan quê nhà. Kháng chiến bùng nổ ông Nguyễn Phú Kim tiếp tục theo học trường Nguyễn Thượng Hiền ở vùng Hoa Lư (Ninh Bình) với niềm say mê âm nhạc nghệ thuật ông đã tự học chơi các nhạc cụ và làm cán bộ văn nghệ của lớp, của trường.

Năm 1956, hòa bình lập lại ở miền Bắc, ông lên Hà Nội đi học và thi đỗ vào Trường Mỹ thuật Việt Nam. Từ năm 1957 đến năm 1960 vừa học tập ông Nguyễn Phú Kim đã tham gia công tác Đoàn Thanh niên của Trường Mỹ thuật Việt Nam. Từ năm 1960 đến năm 1963, họa sĩ Nguyễn Phú Kim được cử đi công tác ở Vĩnh Linh với cương vị Phân đoàn trưởng Đoàn Văn công Trị Thiên thuộc Ty Văn hóa Vĩnh Linh. Những năm tháng làm việc với các văn nghệ sĩ ở Vĩnh Linh đã đem lại cho họa sĩ Nguyễn Phú Kim một vốn sống phong phú, rèn luyện một tinh thần tâm huyết với nghệ thuật vì nhân dân vì nhiệm vụ cách mạng.

Một bức tranh của họa sĩ Nguyễn Phú Kim trong triển lãm cá nhân “Tranh của Kim”, ngày 25/10/2016 tại Nhà triển lãm Mỹ thuật, số 16 Ngô Quyền, Hà Nội.

Năm 1962, họa sĩ Nguyễn Phú Kim về làm việc tại Nhà xuất bản Kim Đồng. Với tinh thần hăng hái nhiệt tình đam mê công việc đã được rèn luyện từ những năm tháng kháng chiến, họa sĩ Nguyễn Phú Kim đã sớm nhập cuộc vào cương vị người biên tập viên hội họa của các cuốn sách cho trẻ em của Nhà xuất bản Kim Đồng. Họa sĩ Nguyễn Phú Kim là người đã kết nối với những họa sĩ tài danh như Tạ Thúc Bình, Văn Cao, Nguyễn Bích, Mai Long, Ngô Mạnh Lân, Tạ Lựu, Huy Toàn, Trương Qua, Phan Doãn, Trương Hiếu, Vũ Duy Nghĩa… làm nên những bìa sách và minh họa của sách Kim Đồng tạo thành một dòng hội họa cho trẻ em đặc sắc.

Những cuốn sách ra đời trong thời chiến, trong điều kiện in ấn bìa sách và tranh minh họa đều phải dùng bản khắc gỗ mà sách Kim Đồng đã có những kiệt tác như: tác phẩm Sát Thát (Lời: Lê Vân, Tranh: Nguyễn Bích) đã được giải thưởng quốc tế, hay bộ Tranh truyện dân gian Việt Nam - một bộ sách mà đến nay vẫn tiếp tục được bạn đọc yêu thích. Có được những cuốn sách có giá trị mỹ thuật cao đó phải kể đến những đóng góp không nhỏ của hoạ sĩ Nguyễn Phú Kim.

Bước sang thời kỳ đổi mới, Nhà xuất bản Kim Đồng đứng trước thử thách của cơ chế thị trường. Dưới sự lãnh đạo của  Giám đốc Nguyễn Thắng Vu, họa sĩ Nguyễn Phú Kim đã nhận trọng trách làm Trưởng ban Tranh Truyện đầu tiên của Nhà xuất bản Kim Đồng. Từ những ngày đầu khởi nghiệp truyện tranh mới bằng những tập sách mỏng (16 trang) kỹ thuật cắt dán thủ công tiến tới bộ truyện tranh Nhật Bản “Đô rê mon - Chú mèo máy thông minh” - họa sĩ Nguyễn Phú Kim đã là một cộng sự đắc lực của giám đốc Nguyễn Thắng Vu hoàn thành sứ mệnh của truyện tranh trong cuộc đổi mới ngoạn mục của Nhà xuất bản Kim Đồng trong những năm 1992 - 1995. Không chỉ là một cán bộ biên tập năng động, họa sĩ Nguyễn Phú Kim còn là tác giả của những bìa sách đẹp, ông cũng để lại một tập hồi ký chân thực và sâu sắc “Rubic Kim Đồng” (Nhà xuất bản Kim Đồng, 2012). Những năm tháng đã nghỉ hưu, họa sĩ Nguyễn Phú Kim dành thời gian cho sáng tác tranh và ông đã tổ chức được cuộc triển lãm riêng của mình.

Họa sĩ Nguyễn Phú Kim ra đi, nhưng vẻ đẹp từ tác phẩm hội họa của ông sẽ mãi là những ký ức đẹp cho bạn đọc thiếu nhi.

Cuốn sách Rubic Kim Đồng của họa sĩ Nguyễn Phú Kim, do NXB Kim Đồng xuất bản năm 2012.