Sau 4 ngày diễn ra (từ 02 – 05/03), tại Barcelona, Tây Ban Nha, Hội nghị Di động Thế giới MWC 2026 đánh dấu bước chuyển quan trọng của ngành viễn thông toàn cầu sau hai thập kỷ phát triển từ 3G, 4G đến 5G. Nếu trước đây trọng tâm của ngành là tốc độ kết nối và thiết bị di động, thì bức tranh công nghệ được phác họa tại MWC năm nay cho thấy một kỷ nguyên mới, kỷ nguyên IQ (“The IQ Era”), nơi trí tuệ nhân tạo trở thành nền tảng cốt lõi của hạ tầng số, thiết bị và cả cách con người tương tác với công nghệ.

Toàn cảnh hội chợ triển lãm Mobile World Congress, tại Barcelona, Tây Ban Nha, ngày 2/3/2026. Ảnh: REUTERS/ Bruna Casas

Hội nghị Di động Thế giới MWC 2026 thu hút sự tham dự của hơn 100.000 đại biểu và gần 3.000 doanh nghiệp, tổ chức công nghệ từ hơn 200 quốc gia và vùng lãnh thổ. Sự kiện năm nay cũng đánh dấu tròn 20 năm hội nghị được tổ chức tại Barcelona, củng cố vị thế của thành phố này như một trung tâm của ngành công nghệ di động toàn cầu. Tuy nhiên, MWC 2026 không chỉ là một cột mốc mang tính kỷ niệm, mà còn phản ánh rõ ràng bước chuyển của toàn ngành viễn thông: từ một lĩnh vực tập trung vào kết nối sang một hệ sinh thái hạ tầng thông minh, nơi trí tuệ nhân tạo, dữ liệu và sức mạnh tính toán trở thành trung tâm của mọi đổi mới. Chủ đề của MWC năm nay là “The IQ Era” thể hiện sự chuyển dịch đó.

Bà Lara Dewar, Giám đốc Marketing của Hiệp hội Hệ thống Di động Toàn cầu (GSMA) cho rằng: "Trong suốt 20 năm qua, công nghệ đã phát triển vượt bậc. Chúng ta đã đi qua các thế hệ mạng 3G, 4G và giờ là 5G. Điện thoại có vô số ứng dụng, chúng ta có iPhone, và các thương hiệu mới liên tục xuất hiện. Những chiếc điện thoại ngày nay thông minh hơn và kết nối mạnh mẽ hơn bao giờ hết. Chủ đề của chương trình năm nay là ‘kỷ nguyên IQ’, phản ánh sự kết hợp giữa công nghệ và trí tuệ con người, cách mà hai yếu tố này đang ngày càng hòa quyện với nhau, đồng thời cho thấy thế giới đang trở nên kết nối hơn bao giờ hết".

Một người đàn ông bắt tay với robot Honor tại triển lãm Mobile World Congress (MWC26) ở Barcelona, Tây Ban Nha, ngày 2/3/2026. Ảnh: REUTERS/Bruna Casas

Theo GSMA hiện nay đang là giai đoạn mà các mạng viễn thông, thiết bị cá nhân và nền tảng số được tích hợp trí tuệ nhân tạo ngay từ kiến trúc lõi, tạo nên các hệ thống có khả năng học hỏi, tự tối ưu và tương tác thông minh với con người. Sự thay đổi này cũng phản ánh tiến trình phát triển của ngành di động trong hai thập kỷ qua. Nếu giai đoạn đầu của MWC chủ yếu là nơi các hãng giới thiệu điện thoại mới và chạy đua về phần cứng, thì ngày nay sự kiện đã trở thành một diễn đàn công nghệ tổng hợp, nơi các công ty trình diễn những hệ sinh thái đổi mới từ mạng viễn thông, trí tuệ nhân tạo, điện toán đám mây cho đến robot và các thiết bị thông minh.

Không chỉ dừng ở phần mềm, trí tuệ nhân tạo tại MWC 2026 còn được “vật chất hóa” trong các robot và thiết bị thông minh. Một trong những gian trưng bày thu hút đông người xem là các robot hình người do công ty Agibot đến từ Thượng Hải phát triển. Những robot này có thể giao tiếp với con người, hỗ trợ lễ tân, phục vụ khách hàng hoặc tham gia các hoạt động nghiên cứu. Thời gian tới, Agibot đặt mục tiêu đưa robot vào sản xuất và phục vụ đời sống. Ông William Shi, Chủ tịch Agibot khu vực châu Âu, cho biết: "Tổng số robot hình người được sản xuất trên toàn thế giới là 13.000 chiếc, và Agibot đã sản xuất hơn 5.000 chiếc, tức là khoảng 40%. Tuy nhiên, con số đó vẫn còn rất xa so với việc đạt tới công nghệ AI hoàn chỉnh. Chúng tôi kỳ vọng rằng một ngày nào đó có thể đạt sản lượng hơn 2 triệu đến 3 triệu robot mỗi năm, và khi đó lượng dữ liệu tạo ra sẽ đủ lớn để tự động giúp robot cải thiện hơn nữa về các khía cạnh AI".

Bên cạnh robot, MWC 2026 cũng chứng kiến sự phát triển mạnh mẽ của các trợ lý AI, hàng loạt thiết bị AI “native”, là những thiết bị được thiết kế để vận hành trí tuệ nhân tạo ngay trong hệ thống thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào điện toán đám mây. Điều này cho phép thiết bị xử lý dữ liệu trực tiếp tại chỗ, giảm độ trễ và tăng cường bảo mật. Các công ty công nghệ lớn vì thế cũng đang thay đổi chiến lược. Thay vì chỉ chạy đua về tốc độ mạng 5G hay nghiên cứu 6G, họ tập trung nhiều hơn vào việc sử dụng trí tuệ nhân tạo để tối ưu hóa hiệu quả năng lượng, tự động hóa vận hành mạng lưới và cá nhân hóa trải nghiệm người dùng.

Khi trí tuệ nhân tạo ngày càng hiện diện sâu trong đời sống, những câu hỏi về đạo đức, quyền riêng tư và tác động xã hội cũng được đặt ra ngày càng rõ ràng, cùng với đó là những lo ngại tác động đến xã hội của AI. Đại biểu Lee Chien Wang tham dự MWC 2026 cho rằng: "Rất nhiều người sẽ mất việc khi AI phát triển mạnh. Trong khoảng 10 năm tới, nhiều nghề có thể biến mất, ví dụ như tài xế taxi hay một số công việc văn phòng".

Bà Lara Dewar, Giám đốc Marketing của GSMA, phát biểu trong một cuộc phỏng vấn trước thềm Đại hội Di động Thế giới (MWC) tại Fira de Barcelona, Tây Ban Nha, ngày 27/2/2026. Ảnh: REUTERS/Albert Gea

Tuy nhiên, ở góc nhìn tích cực hơn, nhiều chuyên gia công nghệ cho rằng AI cũng mở ra những cơ hội lớn cho đổi mới và tăng trưởng kinh tế. Bà Lara Dewar cho biết: "Tôi hy vọng các doanh nghiệp không cảm thấy áp lực khi nói đến AI. Tôi mong họ nhìn thấy đây là một cơ hội, cơ hội để làm cho môi trường làm việc hiệu quả hơn, an toàn hơn, phát triển những sản phẩm mới thú vị cho người tiêu dùng và mang lại giá trị cho cuộc sống hằng ngày".

MWC 2026 cho thấy ngành viễn thông đang đứng trước một bước ngoặt lớn. Trong hai thập kỷ qua, thế giới đã chứng kiến sự phát triển của 3G, 4G và 5G, những công nghệ làm thay đổi cách con người kết nối và truy cập thông tin. Nhưng trong giai đoạn tiếp theo, trọng tâm của công nghệ sẽ không chỉ là tốc độ mạng mà là khả năng “suy nghĩ” của hệ thống. Các mạng viễn thông sẽ trở thành nền tảng cho trí tuệ nhân tạo, còn AI sẽ trở thành bộ não của mọi thiết bị và dịch vụ số. Chính sự kết hợp giữa kết nối, dữ liệu và trí tuệ nhân tạo đang tạo nên bức tranh mới của công nghệ toàn cầu sau MWC 2026, nơi hạ tầng số không chỉ kết nối con người với nhau, mà còn có khả năng hiểu, dự đoán và hỗ trợ họ trong gần như mọi khía cạnh của đời sống.