Không khí đón Tết của người Việt, các phong tục truyền thống là những nội dung thính giả quan tâm chia sẻ trong những lá thư gửi về tuần qua:
Nghe âm thanh tại đây:
Chỉ còn hơn 1 tuần nữa, người Việt ở trong nước và nước ngoài sẽ đón Tết cổ truyền dân tộc. Những ngày này, không khí mùa xuân, không khí Tết đã hiện hữu khắp nơi. Trên các ngả đường, trong từng khu phố, xóm làng, từng cơ quan, đơn vị, trong từng gia đình, đều thấy rõ sự khẩn trương, rộn ràng trong những ngày cuối năm. Dù cho thời tiết lạnh, có mưa, cũng không ngăn được người dân sắm sửa, chuẩn bị cho Tết. Còn đối với chúng tôi, những người làm chương trình, cũng đang khẩn trương hoàn tất công việc để đón Tết. Có thể cảm nhận rõ ràng điều này trong từng chương trình và trên trang web hằng ngày.
Dày đặc trên các chương trình phát thanh, trên trang web là tin, bài, hình ảnh của người Việt trong nước, người Việt ở nước ngoài với không khí Xuân. Những ngày qua, chương trình Xuân quê hương với rất nhiều hoạt động phong phú dành cho kiều bào đã được phản ánh kịp thời. Điểm nhấn là chương trình nghệ thuật Xuân quê hương 2026 vừa được tổ chức với chủ đề “ Khát vọng Việt Nam-hòa bình, thịnh vượng” với sự tham dự của 1500 kiều bào trên toàn thế giới trở về quê hương dịp Tết. Còn ở các nước, các phóng viên, cộng tác viên cũng kịp thời đưa tin, bài về hoạt động Xuân quê hương của cộng đồng người Việt diễn ra ở nhiều nước trên thế giới. Các thính giả cũng thông tin cho chúng tôi về các sự kiện đón Tết của người Việt ở nước ngoài.
Quý thính giả thân mến,
Sau đây, chúng tôi xin thông tin một số phong tục Tết của người Việt theo yêu cầu của thính giả. Trước hết là với câu hỏi về tiệc tất niên của người Việt, chúng tôi xin trả lời:
Theo truyền thống, ngày 30 Tết (năm nay là ngày 29 Tết) sẽ là ngày cả gia đình sum họp, quây quần bên nhau. Ngoài ra, đây cũng là ngày con cháu sẽ cùng dâng mâm cơm lên ông bà, tổ tiên để bày tỏ lòng biết ơn. Cúng Giao thừa trong dân gian như là buổi tiệc để “tống cựu nghinh tân”, tiễn đưa những vị thần năm cũ và nghinh đón những vị thần mới. Thời điểm Giao thừa, người ta thường cúng lễ ngoài trời và trong nhà. Mâm cỗ cúng đêm Giao thừa gồm có cỗ chay và cỗ mặn tùy theo nhu cầu của từng gia đình.
Về câu hỏi có sự khác biệt giữa phong tục tất niên ở các vùng miền của Việt Nam không, chúng tôi xin thông tin:
Ở miền Bắc của Việt Nam, người dân thường cúng tất niên với 4 bát 4 đĩa được bày trên mâm cúng. Đĩa cúng thường có gà, giò, chả quế, thịt heo và xôi gấc. Còn bát sẽ gồm chân giò hầm măng, canh bóng thả, miến dong và mọc nấm thả.
Những món ăn thường gặp trong tiệc tất niên miền Bắc là giò heo hầm măng, bóng thả, canh mọc, heo quay, gà luộc, lưỡi heo luộc, miến, giò lụa, chả quế hoặc nem. Bên cạnh đó, các mâm cúng còn được biến tấu tùy theo gia đình nhưng vẫn đảm bảo giữ được hương vị đặc trưng của ẩm thực nơi đất Bắc. Đối với người dân miền Trung của Việt Nam, tùy theo điều kiện từng gia đình, mà tất niên miền Trung sẽ có thịt heo, thịt gà, các món xào, canh,… Sung túc hơn sẽ có thêm miến Huế, thịt đông, chả Huế, dưa món, canh măng khô, cá chiên,…Tất niên tại miền Nam với mâm cúng có sự xuất hiện của mâm ngũ quả, trà, rượu, trầu, cau, bánh tét, nhang, nến, giấy tiền vàng mã và một mâm thức ăn. Những món ăn thường thấy trong tiệc tất niên của các gia đình miền Nam sẽ gồm thịt heo luộc, heo quay, canh khổ qua nhồi thịt, thịt kho hột vịt, gỏi tôm thịt, chả giò, dưa giá, củ kiệu, canh măng, bánh tét. Tổ chức tất niên ở nhà. Tiệc tất niên tại nhà sẽ là một cơ hội để gia đình sum vầy. Tất niên công ty sẽ là một bữa tiệc với quy mô lớn hơn, góp phần gắn kết tình cảm đồng nghiệp.
Về câu hỏi các phong tục truyền thống trong những ngày cuối năm của người Việt?
Các phong tục truyền thống trong dịp này đều có ý nghĩa sâu sắc, với mong muốn đem lại may mắn, phúc lộc cho một năm mới an khang, thịnh vượng. Đó là phong tục cúng ông Công, ông Táo vào ngày 23 tháng Chạp âm lịch; phong tục thăm mộ tổ tiên, sửa sang, dọn dẹp để mời tổ tiên về với con cháu. Những ngày cuối năm, người Việt có phong tục quét dọn nhà cửa sạch sẽ, mua sắm đồ dùng, quần áo mới. Người lớn cũng dặn dò con cháu, trong giây phút chuyển giao sẽ không cãi cọ, không trách phạt hay mắc lỗi. Phong tục sắm đào, mai, quất. Các gia đình miền Bắc thường không thể thiếu cành đào. Cây quấ cũng là nét đặc trưng không thể thiếu. Trong miền Nam, do đặc trưng khí hậu, người dân thường chơi mai thay cho đào, quất. Màu vàng tươi sáng của hoa mai là biểu tượng của sự vinh hiển, thành đạt, sinh sôi nảy nở. Cuối cùng là tục bày mâm ngũ quả. Mỗi miền, mỗi vùng có một cách bày ngũ quả khác nhau, nhưng đều chọn các loại quả có ý nghĩa đặc biệt. Miền Bắc thường không thể thiếu nải chuối xanh, tượng trưng cho mùa xuân, may mắn. Người miền Nam thường bày các loại quả chính là mãng cầu, dừa, đu đủ, xoài, đọc chệch thành "cầu vừa đủ xài". Phong tục gói bánh chưng, bánh tét; dựng cây nêu để xua đuổi điều không may mắn và đón giao thừa.
Tuần qua, chương trình cũng nhận được thư của nhiều thính giả tiếp tục gửi lời chúc Tết tới những người làm chương trình. Thính giả Erik, 11 năm nghe đài chúc mừng năm mới các phóng viên, Biên tập viên của Đài. Thính giả Siddhartha Bhattacharjee, từ Ấn Độ cảm ơn đã luôn hỗ trợ ông trong nhiều năm qua.