(VOV5) - Năm 2025 ghi dấu những nỗ lực đáng ghi nhận của giới sân khấu cả nước.
Nghe âm thanh bài tại đây:
Năm 2025, Bộ Văn hóa, Thể thao & Du lịch, Hội Nghệ sĩ Sân khấu Việt Nam, các bộ ngành, tỉnh, thành đã tổ chức hàng loạt cuộc thi, liên hoan dành cho các loại hình nghệ thuật sân khấu, cho thấy sự quan tâm của các cấp dành cho loại hình nghệ thuật chứa dựng nhiều tinh hoa văn hóa dân tộc.
Trong không khí sôi nổi đó, năm 2025 cũng đánh dấu sự chuyển mình đáng kể của sân khấu. Từ tác giả, kịch mục, đạo diễn, diễn viên đều có những dấu ấn đậm nét.
Vở "Nguyệt hạ" của Sân khấu Kịch Hồng Vân giành Huy chương Vàng Liên hoan sân khấu thử nghiệm 2025. |
Năm 2025 ghi dấu những nỗ lực đáng ghi nhận của giới sân khấu cả nước. 5 liên hoan sân khấu chuyên nghiệp cùng hơn 100 vở diễn được đầu tư nghiêm túc.
Đặc biệt là Liên hoan Quốc tế sân khấu thử nghiệm lần thứ 6 là minh chứng rõ nét cho tinh thần, ý thức làm nghề và tính thẩm mỹ của nghệ sỹ hôm nay. Đây là lần đầu tiên, một liên hoan sân khấu được tổ chức tại 4 địa phương gồm: TP.HCM, Hải Phòng, Hà Nội, Ninh Bình, với 27 vở diễn của các đơn vị trong nước và quốc tế, cho thấy sức hút cùng như uy tín của sân khấu nước nhà trên trường quốc tế.
Đạo diễn người Nhật Tsuyoshi Sugiyama nhận định: "Năm 2025 sân khấu của các bạn có rất nhiều vở mới, gần đây nhất tôi vừa đi xem tác phẩm “Nơi binh minh trở lại” rất thú vị. Tôi cũng thấy một khát vọng đổi mới sân khấu qua những tác phẩm của các bạn tại Liên hoan quốc tế Sân khấu thử nghiệm. Có thể sự đổi mới đó chưa đủ để thay đổi diện mạo của sân khấu nhưng đó là những bước đi rất dài để chúng ta tiếp cận gần hơn một sân khấu tiên tiến, hấp dẫn. Đó là thành công của sân khấu 2025."
Vượt qua thách thức, năm 2025, đánh đấu sự vươn mình mạnh mẽ của sân khấu. Khi nhiều địa phương đã tập trung chăm chút cho đời sống sân khấu. Điểm sáng là thủ đô Hà Nội và thành phố Hải Phòng, trong đó nổi bật là Chương trình sân khấu truyền hình. Từ chương trình này, các đơn vị nghệ thuật của 2 địa phương đặt ra mục tiêu để nghiêm túc đầu tư vào tác phẩm, vì thế, đã có nhiều tác phẩm được đầu tư chỉn chu, có tác phẩm đỉnh cao... phục vụ rộng rãi mọi đối tượng công chúng.
Nhìn sang sân khấu của TP Hồ Chí Minh có nhiều tín hiệu vui, khi sân khấu nơi đây nhộn nhịp trở lại và nhận được sự hưởng ứng tích cực của khán giả. Đặc biệt, có nhiều nhà hát dựng những vở bán vé trước cả 6 tháng hoặc 1 năm. Nếu như muốn mua vé trước vài ba ngày để đến xem là rất khó - đây là điều đáng mừng, khán giả đã quay trở lại với chiếc nôi sân khấu và cũng là nơi náo nhiệt nhất của hoạt động sân khấu. Đạo diễn, NSUT Lê Nguyên Đạt chia sẻ: "Phải nói rằng mỗi một sân khấu đã định hướng cho mình một hướng đi và đã tạo ra những tác phẩm chất lượng nhiều hơn vươn tới những khát vọng nhiều hơn."
Vở diễn kịch thiếu nhi "Trạm cứu hộ động vật" của sân khấu 5B Võ Văn Tần. |
Sân khấu phải là diễn đàn mở - nơi nghệ sỹ và công chúng cùng đi, cùng góp ý và cùng nâng tác phẩm lên tầm đồng cảm và đồng hành. Nếu ở năm 2024, sân khấu mới chỉ xuất hiện một số nhân tố tích cực của xu hướng đổi mới thì năm nay, qua những mùa liên hoan như: Liên hoan Hình tượng người chiến sỹ Công an nhân dân lần thứ 5, Liên hoan Quốc tế sân khấu thử nghiệm lần thứ 6… nỗ lực đổi mới đã trở thành xu hướng – như nhận định của NSND Triệu Trung Kiên khi anh nhận thấy sự cố gắng rất nhiều của các đơn vị.
"Mặc dù trong quá trình sáp nhập, giai đoạn đầu của sáp nhập các đơn vị ở tỉnh cũng đang gặp nhiều khó khăn nhưng vẫn vượt qua khó khăn để tham gia liên hoan. Và cho thấy lực lượng vẫn rất nhiều và tốt, thậm chí dư luận nghề nghiệp cũng nói là rất khó chấm giải. Mặt bằng chung sân khấu vẫn còn nhiều khó khăn, đặc biệt trong công tác khán giả. Thế nhưng các nghệ sĩ ngành sân khấu, có lẽ từ sâu thẳm trong mình bao lâu nay rồi, họ vẫn nỗ lực và phấn đấu."
“Lạ” – đã trở thành cụm từ quen thuộc với sân khấu năm 2025. “Lạ” vì cách tiếp cận hiện đại, gần gũi, sinh động và có chiều sâu. Từ những tác phẩm chính kịch như “Người đi dép cao su”; “Một cuộc chiến khác”; “Nguyễn Văn Cừ - Tuổi trẻ chí lớn”… hay những vở mang tính giải trí như “Nghêu – Sò - Ốc – Hến”; “Các cụ gánh còng lưng”… đều có những sáng tạo “lạ” mà hấp dẫn bất ngờ, nhận nhiều phản hồi tích cực từ hội đồng nghệ thuật cùng như được lòng công chúng, cho thấy giới sân khấu đã dám đi vào những vùng khó với tinh thần đổi mới: Đổi mới trong cách kể chuyện, đổi mới trong dàn dựng và quan trọng nhất – đổi mới về tư duy của người làm sân khấu hôm nay.
NSND Tống Toàn Thắng chia sẻ: "Tôi nghĩ rằng sân khấu chưa bao giờ bớt đi sức nóng của nó. Từ đầu năm: kỷ niệm ngày thành lập Đảng, rồi 30/4, rồi đến A80, rồi tiếp tục những sự kiện lớn của đất nước…Sân khấu năm nay là một sân khấu có rất nhiều kỷ niệm đáng nhớ, có những kỳ tích. Có những chương trình mà 10 buổi không còn vé để bán, kể cả đó là chương trình chính luận. Tôi nghĩ rằng đối với khán giả, chúng ta đã có ngôn ngữ để tiếp cận khán giả. Đối với tôi, năm 2025 là một năm rất thành công của khối kỹ thuật diễn. Sân khấu tất cả mọi nơi đều có một khí thế khi mà đất nước tròn 80 năm."
Kịch xiếc Non sông ngày thống nhất diễn ra tạp Rạp Xiếc Trung ương, Hà Nội, tối 25/4, quy tụ 80 nghệ sĩ thuộc các loại hình xiếc, múa, kịch, hát và ảo thuật - Ảnh: Báo Tin tức. |
Có thể nói, sân khấu 2025 không còn lý tưởng hóa, tô vẽ màu mè mà đi sâu vào những câu chuyện sống động từ thực tế, chỉ khác ở chỗ được kể bằng ngôn ngữ sân khấu, với nghệ thuật dàn dựng giàu tính biểu cảm và cấu trúc chặt chẽ.
Dẫu biết, chặng đường thay đổi luôn nhiều gập ghềnh, nhưng nếu không dấn thân, không đổi mới, không dám chấp nhận thất bại thì sân khấu mãi đứng yên tại chỗ.
Năm 2025 khép lại với những trái ngọt cho một sân khấu tiến bộ, không bảo thủ, một sân khấu cầu thị, sẵn sàng tiếp thu cái mới.