Ngày Internet an toàn hơn (10/2) không chỉ là dịp nâng cao nhận thức cộng đồng, mà còn khẳng định cách tiếp cận nhất quán của Việt Nam trong phát triển và ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) lấy con người làm trung tâm, bảo đảm minh bạch, công bằng và tôn trọng quyền riêng tư.

AI trở thành lợi thế cạnh tranh của mỗi quốc gia. Tại Việt Nam, công nghệ, AI đang thực sự đóng vai trò quan trọng trong mọi mặt của đời sống, các lĩnh vực kinh tế, song vẫn không thể tách rời khuôn khổ pháp lý và chuẩn mực đạo đức.

Việt Nam: Quốc gia tiêu biểu ứng dụng AI vào nền kinh tế

Tại Việt Nam, các chủ trương, chính sách lớn của Đảng và Nhà nước về chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo đã đặt AI vào vị trí trung tâm, từng bước thâm nhập vào các lĩnh vực then chốt của nền kinh tế, qua đó nâng cao năng suất, hiệu quả quản trị và tạo động lực tăng trưởng mới cho phát triển bền vững.

Đưa AI trở thành động lực phát triển an toàn và bền vững. - Ảnh minh hoạ: VGP

Theo Báo cáo mới nhất về kinh tế số Việt Nam do Google phối hợp với Temasek và Bain & Company công bố, năm 2025, quy mô kinh tế số Việt Nam đạt khoảng 39 tỷ USD, tăng 17% so với năm trước, tốc độ tăng trưởng nhanh nhất Đông Nam Á (ASEAN).

Thương mại điện tử đứng thứ 2 trong khu vực ASEAN về cả quy mô và tốc độ. Tài chính số, tìm kiếm số cũng đang phát triển mạnh. Việt Nam hiện đang dẫn đầu ASEAN về mức độ chấp nhận và tin tưởng sử dụng AI. Tốc độ Internet di động năm 2025 thuộc top 20 thế giới, chỉ số An ninh mạng toàn cầu xếp thứ 16 thế giới… Từ thương mại điện tử đến các ứng dụng AI khác, Việt Nam đang vươn lên trở thành cường quốc số thực sự.

Ông Mark Woo, Giám đốc điều hành của Google Việt Nam, khẳng định: "Chúng tôi đã có quá trình 10 năm qua để nghiên cứu về kinh tế số trong khu vực, đặc biệt là tôi nhận thấy kinh tế số đang thực sự phát triển mạnh mẽ ở Việt Nam. Tương lai, đến năm 2030, quy mô kinh tế số Việt Nam có thể lên tới 200 tỷ USD, tức là gần 50% GDP hiện tại của Việt Nam. Hai xu hướng đang bùng nổ trong những năm gần đây là thương mại điện tử đang phát triển rất nhanh và khoảng 1/3 dân số Việt Nam có tài khoản ví điện tử đang hoạt động. Việc ứng dụng AI tại Việt Nam thực sự rất ấn tượng."

Trên thực tế, AI đang hiện diện khắp các ngành kinh tế trọng điểm của Việt Nam. Không chỉ giới hạn ứng dụng AI trong khu vực doanh nghiệp, AI còn là công cụ nâng cao hiệu quả quản trị kinh tế và điều hành vĩ mô ở Việt Nam. Việc triển khai chính phủ số, kinh tế số, xã hội số gắn liền với các ứng dụng AI trong quản lý thuế, hải quan, giao thông, y tế, giáo dục…, giúp nâng cao tính minh bạch, hiệu quả và khả năng dự báo trong hoạch định chính sách.

Việc Việt Nam đẩy mạnh ứng dụng AI vào phát triển kinh tế cho thấy một quyết tâm rõ ràng trong việc nắm bắt cơ hội của thời đại công nghệ.  Tuy nhiên, để AI thực sự trở thành động lực tăng trưởng mới, Việt Nam đang không ngừng hoàn thiện thể chế, trong đó Luật AI lần đầu tiên ra đời là bước ngoặt quan trọng.

Ông Trần Văn Sơn, Phó Viện trưởng Viện Công nghệ số và Chuyển đổi số quốc gia, Bộ Khoa học và Công nghệ, cho rằng: “Sự ra đời của Luật AI Việt Nam hướng đến mục tiêu kép là lấp đầy khoảng trống pháp lý để quản lý các thách thức mới, chuyển từ tư duy bị động sang kiến tạo, qua đó Luật chuyển hóa chủ trương của Đảng về định hình AI trở thành động lực tăng trưởng kinh tế cốt lõi cho quốc gia. Luật AI được ban hành không chỉ là công cụ quản lý mà là cam kết chiến lược của Việt Nam trong việc làm chủ công nghệ, bảo vệ con người và kiến tạo một tương lai số chủ động, an toàn và nhân văn”.

Phát triển AI an toàn và có trách nhiệm

Vì vậy, ở Việt Nam, câu chuyện đặt ra không chỉ là “phát triển AI nhanh đến đâu”, mà còn là “phát triển AI an toàn và có trách nhiệm như thế nào”. An toàn trên không gian mạng là nền tảng để AI phát huy giá trị bền vững.

Ông Trần Minh Tuấn, Vụ trưởng Vụ Kinh tế và Xã hội số, Bộ Khoa học và Công nghệ, khẳng định để kinh tế số trở thành trụ cột phát triển thì vấn đề bảo mật thông tin, an toàn mạng luôn được đặt lên hàng đầu: “Không thể thiếu được an toàn thông tin, người dân phải được bảo vệ ở mức cơ bản. Mức cơ bản này được hiểu là người dân vào các trình duyệt trực tuyến an toàn, không có cuộc gọi rác, không có tin nhắn rác, không có lừa đảo. Chúng ta phải cài đặt các phần mềm chống mã độc ở mức cơ bản; Phải bảo đảm an toàn thông tin trên các nền tảng số quốc gia ngay từ khâu thiết kế, tức là kiên quyết chỉ đưa vào sử dụng các nền tảng số đáp ứng điều kiện pháp luật về an toàn thông tin mạng”.

Tại Việt Nam, đẩy mạnh ứng dụng và đưa AI trở thành động lực phát triển an toàn là hai vế song hành, không thể tách rời. Khi an toàn và quyền con người được đặt ở vị trí trung tâm, AI sẽ phát huy trọn vẹn giá trị, đóng góp thiết thực cho tăng trưởng kinh tế, tiến bộ xã hội và một tương lai số bền vững.