Nghe âm thanh phóng sự tại đây:

Từ đó tác giả Hoàng Đạo Cương đưa ra nhận định: Bảo tồn các di tích lịch sử, di tích kiến trúc nghệ thuật và văn vật nói chung ở nước ta, trước tiên và hệ trọng hơn cả, là bảo quản lâu dài chất liệu gỗ trước những tác động hủy hoại của thiên nhiên, thời gian và xã hội, con người. Đây dứt khoát là nhiệm vụ hàng đầu và là ưu tiên số một.

“Đối với tôi di sản văn hóa Việt Nam hết sức quý giá, với những công trình mộc mạc, giản dị. So với những công trình đồ sộ, vĩ đại trên thế giới như các ngôi đền, đài ở Hi Lạp, tôi vẫn thấy có những nét quý giá rất riêng. Tinh hoa kiến trúc cổ truyền Việt Nam tập trung ở các kiến trúc gỗ. Chính vì vậy với những kinh nghiệm và kiến thức của mình, tôi viết cuốn sách này với mong muốn làm sao chúng ta có được khoa học về bảo tồn và trùng tu di tích kiến trúc gỗ, giữ lại những tài sản của tổ tiên chúng ta và truyền cho các thế hệ mai sau”- TS.KTS Hoàng Đạo Cương nói.

Cuốn sách “Bảo tồn và tu bổ di tích kiến trúc gỗ” có 3 phần chính: đặc điểm của di tích kiến trúc gỗ trong hệ thống di sản kiến trúc Việt Nam, cơ sở lý luận và thực tiễn về công tác bảo tồn kiến trúc gỗ, từ đó đưa ra quan điểm, giải pháp trùng tu di tích gỗ. Cùng với đó là hai phụ lục, đề cập kĩ thuật tu sửa cấu kiện gỗ, với những kinh nghiệm, trường hợp cụ thể; tu bổ điện Thái Hòa - Đại nội cố đô Huế - một di tích kiến trúc cung đình tiêu biểu, về cơ bản vẫn bảo tồn hồn cốt kiến trúc gỗ được tái thiết thời vua Minh Mạng. 5 phần nội dung đã bao trọn tiến trình từ nhận diện, lý luận, giải pháp và minh chứng thực tiễn trong công tác bảo tồn di tích kiến trúc gỗ.

KTS Phạm Thanh Tùng, Chánh Văn phòng Hội Kiến trúc sư Việt Nam nhận định: “Rất nhiều di sản kiến trúc gỗ của chúng ta bị cháy, trong khi việc phục hồi lại chưa đúng. Cuốn sách này đã đưa ra những điển hình để giúp cho các nhà quản lý di sản văn hóa, khi chúng ta phục dựng công trình đó thì phải dựa trên những nền tảng cơ bản, khoa học, gần như phục dựng nguyên gốc, trừ trường hợp làm mới. Nhưng làm mới cũng phải trên cơ sở nguyên gốc”.

Trong cuốn sách “Bảo tồn và tu bổ di tích kiến trúc gỗ”, tác giả đã đưa ra nhận định: Nền kiến trúc Việt có mức độ sử dụng gỗ thậm chí cao hơn, so với các nền kiến trúc gỗ khác như Trung Hoa, Nhật Bản. Chính việc sử dụng phổ biến và lâu dài gỗ trong xây dựng đã định đoạt tính chất kiến trúc của người Việt: lâu bền, bất biến, hình thức kiến trúc, cấu trúc và thủ pháp trang trí có sự thống nhất cao độ. Những khác biệt qua các thời kì và các phong cách chủ yếu ở các chi tiết trang trí.

Tác giả cũng chỉ ra: Di sản kiến trúc gỗ Việt là một quỹ vật chất đồ sộ, trong sự so sánh với toàn bộ di sản văn hóa vật thể và phi vật thể của dân tộc ta. Trong tu bổ, ta không chỉ cần chú tâm đến việc tăng cường độ vững chãi của kết cấu mà còn phải chú tâm bảo tồn tính riêng biệt, tính đặc sắc và độ già nua của nó.

KTS Lê Thành Vinh, nguyên Viện trưởng Viện Bảo tồn di tích cho biết: Công tác trùng tu di tích kiến trúc gỗ tại nước ta là một lĩnh vực quan trọng. Bản thân kiến trúc gỗ là một loại hình chiếm số lượng lớn trong hệ thống di sản kiến trúc Việt Nam. Người dân Việt Nam qua bao thế hệ đã gửi gắm bản sắc, tinh thần, ước mơ… trong khi xây dựng những công trình này. Ông ví von: nếu như những người thợ xưa trao cho gỗ những sứ mệnh để chuyển tải những ý nghĩa của lịch sử thì bây giờ thế hệ sau phải có trách nhiệm gìn giữ và tiếp tục lưu truyền trong tương lai.

“Hoạt động bảo tồn kiến trúc gỗ của chúng ta đã trải qua thời gian khá dài và được định hình, trở thành một phương pháp rất quan trọng. Để hoàn thiện và nâng cao hoạt động ấy thì tất cả những tài liệu nghiên cứu, đặc biệt là sách trở nên rất quan trọng. Cuốn sách của TS Hoàng Đạo Cương viết về công tác bảo tồn kiến trúc gỗ Việt Nam có ý nghĩa đặc biệt quan trọng như vậy, đưa ra cơ sở lý luận đồng thời là những giải pháp thực tế về hoạt động bảo tồn di tích Việt Nam”- KTS Lê Thành Vinh nói.

Những ấn phẩm đề cập về tinh hoa kiến trúc cổ truyền Việt Nam

Trong thời gian công tác tại Viện Bảo tồn Di tích, TS.KTS Hoàng Đạo Cương đã cùng các đồng nghiệp xuất bản 14 cuốn sách đề cập những tinh hoa kiến trúc cổ truyền Việt Nam (tại các đình, đền, chùa, nhà thờ công giáo, làng cổ… với những công trình tiêu biểu nhất, được đánh giá là có giá trị nhất). Tác giả mong muốn: những cuốn sách ấy là nguồn tư liệu để thế hệ sau hiểu hơn về cha ông mình, là cơ sở để bảo tồn, phục dựng các công trình đó. Còn cuốn sách “Bảo tồn và tu bổ di tích kiến trúc gỗ” sẽ giúp ích cho những nhà chuyên môn, những người làm công tác quản lý bảo tồn và cả sinh viên tại các trường đại học, khi bộ môn này chưa được giảng dạy rộng rãi.